Uykunun Beslenme Seçimleriniz Üzerindeki Etkisi Nedir?
Uyku, bedenimizin yenilenme süreci kadar, beslenme seçimlerimizi ve genel sağlığımızı da etkileyen önemli bir faktördür.
Çağrı Özlütaş
12/01/2025 10:44
Uyku, bedenimizin yenilenme süreci kadar, beslenme seçimlerimizi ve genel sağlığımızı da etkileyen önemli bir faktördür.
Araştırmalar, yetersiz uyku süresinin, daha fazla kalori tüketimine ve sağlıksız gıdalara yönelme davranışlarını artırdığını ortaya koyuyor.
Peki, uykunun beslenme tercihlerinize etkileri nelerdir ve bu durumu iyileştirmek için neler yapabilirsiniz?
UYKUSUZLUĞUN BİLİMSEL TEMELLERİ
Yetersiz uyku, açlık hormonlarını etkileyerek beslenme davranışlarımızı önemli ölçüde değiştirir:
Ghrelin ve leptin dengesi: Ghrelin, açlığı tetikleyen bir hormondur. Uykusuzluk, ghrelin seviyelerini artırırken, tokluk hissini kontrol eden leptin hormonunun seviyesini düşürür. Bu durum, bireylerin daha çok yeme isteği duymasına yol açar.
Enerji alımı: Araştırmalar, uykusuz bireylerin gün içinde 250-385 kalori daha fazla tükettiğini gösteriyor.
Yüksek kalorili gıdalara yönelim: Yetersiz uyku, beynin ödül merkezlerini etkileyerek şekerli ve yağlı gıdalara duyulan isteği artırıyor.
UYKU VE KİLO KONTROLÜ ARASINDAKİ BAĞLANTI
Kısa uyku süreleri ile kilo alımı arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Uykusuzluk:
Pozitif enerji dengesi yaratır: Uyku sırasında yakılan enerji miktarı az olsa bile, uykusuz kalındığında gün içinde fazla kalori tüketildiğinden dolayı bu durum dengelenmez ve kilo alımına yol açabilir.
Metabolizmayı olumsuz etkiler: Glikoz toleransını bozar ve insülin direncini artırır, bu da uzun vadede diyabet riskini yüksek oranda artırabilir.
DAHA KALİTELİ UYKU İÇİN BESLENME İPUÇLARI NELERDİR?
Uykunuzu desteklemek ve sabahı daha enerjik karşılamak için beslenmenizde dikkat etmeniz gerekenler:
Magnezyum ve triptofan içeren gıdalar: Muz (magnezyum ve potasyum), badem (magnezyum), yulaf (triptofan ve melatonin) ve hindi eti (yüksek triptofan) gibi gıdalar, vücudun serotonin ve melatonin üretimini destekler. Bunlara ek olarak, kabak çekirdeği (magnezyum ve çinko), kiraz (doğal melatonin), yumurta (triptofan), ve tam tahıllı ekmek gibi yiyecekler de kaliteli bir uyku için katkı sağlayabilir.
Bitki çayları: Papatya ve melisa çayı, sinirleri yatıştırıcı etkileriyle uykuyu destekler.
Uyku saatine uygun hafif öğünler: Akşam yemeğini yatmadan en az iki saat önce, hafif ve dengeli bir menüyle tüketin.
DAHA İYİ UYKU İÇİN KAÇINILMASI GEREKENLER
Uyku kalitenizi düşürebilecek yiyecek ve alışkanlıklardan uzak durmak, dinlenmiş bir beden ve zihin için çok önemlidir:
- Kafein ve şeker: Yatmadan 6 saat öncesinde kahve, çikolata, yeşil çay ve siyah cay gibi kafein ve şeker içeren gıdalardan uzak durun. "Gece kahve içiyorum ama uykum kaçmıyor" demeyin! Geç saatte kahve tüketip uykuya dalmakta sorun yaşamıyor olabilirsiniz, ancak kafein derin uyku döngülerini etkileyerek vücudun tam anlamıyla dinlenmesini engelleyebilir.
- Alkol: Alkol, uyku süreci ve kalitesini olumsuz etkileyerek sabah yorgunluğu yaratabilir.
- Ağır yemekler: Yatmadan hemen önce yağı ağır veya baharatlı yiyecekler tüketmekten kaçının.