Gastrit: Beslenme Terapisi Ve Kaçınmanız Gerekenler
Son yıllarda PubMed'de yayımlanan güncel çalışmalar ve beslenme kılavuzları, gastritin yönetiminde beslenmenin önemini vurgulamaktadır.
Çağrı Özlütaş
16/02/2025 09:30
Herkese Yepyeni Bir Haftadan Merhaba…
Bu hafta sizlere sindirim sisteminin sıkça rastlanan rahatsızlıklarından biri olan gastrit hakkında detaylı bir bakış sunacağım.
Gastrit, mide mukozasının iltihaplanması sonucu ortaya çıkar ve hem akut hem de kronik olabilir.
Son yıllarda PubMed'de yayımlanan güncel çalışmalar ve beslenme kılavuzları, gastritin yönetiminde beslenmenin önemini vurgulamaktadır.
GASTRİT NEDİR?
Gastrit, mide duvarını koruyan mukozanın zedelenmesi veya iltihaplanmasıdır. H. pylori bakterisi, aşırı alkol tüketimi, uzun süreli NSAID (ağrı kesici ve iltihap önleyici ilaçlar, halk arasında aspirin, ibuprofen gibi ilaçlar olarak bilinir) kullanımı ve stres başlıca nedenler arasındadır. Kronik gastrit, uzun vadede mide ülseri ve mide kanserine yol açabilir.BELİRTİLERİ NELERDİR?
- Sürekli veya aralıklı üst karın ağrısı
- Mide bulantısı, kusma
- Şişkinlik, hazımsızlık
- İştah kaybı
- Geğirme ve mide yanması
- İleri vakalarda dışkıda kan veya koyu renkli dışkı
TANI YÖNTEMLERİ
- Endoskopi: Mide mukozasının incelenmesi ve gerekirse biyopsi alınması
- H. pylori testleri: Nefes testi, kan testi, dışkı analizi
- Kan testleri: Anemi ve enfeksiyon varlığını değerlendirmek için
- Gaita testi: Gizli kanamaları tespit etmek için
TIBBİ BESLENME TEDAVİSİ
Gastrit tedavisinde beslenme, ilaç tedavisini destekleyen önemli bir faktördür. 2023-2024 yıllarında PubMed'de yayımlanan araştırmalar, gastritli bireylerin özellikle anti-inflamatuar beslenme düzenine yönelmesini önermektedir.ÖNERİLEN BESİNLER
- Somon ve sardalya: Omega-3 yağ asitleri açısından zengin olup mide iltihabını azaltabilir.
- Zerdeçal: Kurkumin içeriğiyle güçlü anti-inflamatuar etki sağlar.
- Yeşil çay: Antioksidan ve anti-inflamatuar özellikler taşır.
- Badem ve ceviz: Sağlıklı yağlar ve antioksidanlar içerir.
- Pancar ve tatlı patates: Yüksek antioksidan içeriğiyle mideyi korur.
- Aloe vera suyu: Mide mukozasını yatıştırır ve iltihabı azaltır.
- Muz, elma, armut: Mideyi yatıştırıcı etkisi vardır.
- Haşlanmış sebzeler: Havuç, kabak, patates gibi sebzeler.
- Yulaf ezmesi ve tam tahıllar: Mideyi yormayan lif kaynakları.
- Probiyotik içeren yoğurt: Mide florasını dengeler.
- Zencefil çayı: Mide bulantısını hafifletir.
KAÇINILMASI GEREKEN BESİNLER
- Baharatlı yiyecekler: Mide mukozasını tahriş edebilir.
- Asitli meyveler: Portakal, limon, greyfurt.
- Kahve ve alkol: Asit salınımını artırır.
- Gazlı içecekler: Mide şişkinliğini artırır.
- Kızartmalar ve işlenmiş etler: Sindirimi zorlaştırır.
GASTRİTTE BESLENME ÖNERİLERİ
- Günde 5-6 küçük öğün tüketin.
- Yemeklerinizi yavaş yiyin ve iyice çiğneyin.
- Yemeklerden sonra hemen yatmaktan kaçının.
- Yeterli su için, ancak yemek sırasında fazla su tüketmekten kaçının.
- PubMed'de yayımlanan 2023-2024 çalışmalarına göre, probiyotik açısından zengin gıdalar (yoğurt, kefir) ve antioksidan içeren sebzeler (ıspanak, brokoli) semptomları azaltabilir.
- mide asidini artırmayan protein kaynakları (tavuk, balık, hindi, haşlanmış yumurta akı, az yağlı süt ve yoğurt gibi mideyi yormayan proteinler) tercih edilmelidir.
- Anti-inflamatuar etkisi nedeniyle zeytinyağı ve keten tohumu yağı kullanılabilir.
- Çalışmalar, glutamin açısından zengin besinlerin (yumurta, tavuk) mide mukozasının iyileşmesine katkı sağlayabileceğini belirtmektedir.