Besin Takviyeleri: Faydadan Ziyade Zarar Getirebilir Mi?
Günümüzde besin takviyelerinin kontrolsüz kullanımı hızla artmaktadır. Ancak bilimsel kanıtlar, gereksiz ve yüksek dozda alınan takviyelerin ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğini göstermektedir.
Çağrı Özlütaş
09/03/2025 10:37
Herkese yepyeni bir haftadan merhaba…
Günümüzde besin takviyelerinin kontrolsüz kullanımı hızla artmaktadır. Ancak bilimsel kanıtlar, gereksiz ve yüksek dozda alınan takviyelerin ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğini göstermektedir. Bu yazıda, sıkça yanlış kullanılan takviyeler, potansiyel yan etkileri, güvenli kullanım sınırları ve önemli bilimsel bulgulara yer vereceğiz. Takviye kullanımına başlamadan önce mutlaka bir doktora danışılmalıdır.
ETİKETLERDEKİ İFADELERİN ANLAMLARI
- RDI (Recommended Dietary Intake / Günlük Önerilen Alım Miktarı): Yaş, cinsiyet ve yaşam evresine bağlı olarak günlük alınması gereken ortalama miktardır. Eksiklikleri önlemek ve optimal sağlık sağlamak amacıyla belirlenmiştir.
- UL (Tolerable Upper Intake Level / Toleranslı Üst Alım Seviyesi): Günlük aşılmaması gereken maksimum alım miktarıdır. Bu seviyenin üzerindeki alımlar toksisite ve yan etki riskini artırır.
D VİTAMİNİ
D vitamini, bağışıklık sisteminin desteklenmesi, kemik sağlığı ve kas fonksiyonları için önemli bir vitamindir. Ancak son yıllarda ölçümsüz ve yüksek doz kullanımların artması, toksisite vakalarının çoğalmasına yol açmıştır. Fazla alındığında kan kalsiyum düzeyini yükselterek bulantı, kusma, böbrek taşı ve kalp problemleri gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Günlük önerilen miktar (RDI): 1-70 yaş arası bireyler için 600 IU (15 mikrogram), 70 yaş üstü bireyler için 800 IU (20 mikrogram). Günlük üst sınır (UL): 4000 IU (100 mikrogram). OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİ Omega-3 yağ asitleri, kalp sağlığını destekleyici etkileri ile bilinmesine rağmen, herkesin düzenli takviye alması gerekli değildir. Aşırı omega-3 kullanımı kanın pıhtılaşma süresini uzatarak kanama riskini artırabilir, bağışıklık sistemi baskılanmasına ve düzensiz kalp ritmine yol açabilir. Bu nedenle balık tüketimi yeterliyse takviye ihtiyacı olmayabilir. Günlük önerilen miktar (RDI): 250-500 mg EPA ve DHA toplamı, haftada en az 2 porsiyon yağlı balık tüketimi. Günlük üst sınır (UL): 3 gram (takviye yoluyla).DEMİR
Demir, kansızlık tedavisinde önemli bir mineraldir ancak gereksiz kullanım durumunda vücutta aşırı demir birikimine ve organ hasarına yol açabilir. Özellikle erkekler ve menopoz sonrası kadınlar için fazla demir zararlı olabilir. Eksiklik durumu kan tahlili ile doğrulanmadan takviye başlanmamalıdır. Günlük önerilen miktar (RDI): Erkekler için 8 mg, kadınlar (19-50 yaş) için 18 mg, 51 yaş ve üzeri kadınlar için 8 mg. Günlük üst sınır (UL): 45 mg.C VİTAMİNİ
C vitamini bağışıklık sistemi üzerinde destekleyici rol oynasa da yüksek dozlarda kullanımının soğuk algınlığı gibi hastalıkları önlemediği gösterilmiştir. Fazla alımı böbrek taşı riskini artırabilir ve uzun süreli yüksek doz kullanımı sindirim problemlerine yol açabilir. Günlük önerilen miktar (RDI): Erkekler için 90 mg, kadınlar için 75 mg. Sigara kullananlar için ek olarak 35 mg ilave edilir. Günlük üst sınır (UL): 2000 mg.MAGNEZYUM
Magnezyum kas ve sinir fonksiyonları için gereklidir ancak takviye olarak fazla alındığında ishal, düşük tansiyon ve kalp ritim bozukluklarına neden olabilir. Besinlerden gelen magnezyum güvenlidir ancak ek takviye sınırlarına dikkat edilmelidir. Günlük önerilen miktar (RDI): Erkekler için 350 mg, kadınlar için 280 mg. Günlük üst sınır (UL): Takviyeden gelen magnezyum için 350 mg. (Besinlerle alınan magnezyumda üst sınır uygulanmaz.) Bilimsel kanıtlar, yüksek doz ve gereksiz takviye kullanımının ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu göstermektedir. Takviyeler ancak bir eksiklik saptandığında ve uzman kontrolünde kullanılmalıdır. Aksi halde yarardan çok zarar getirebilir. Kontrollü, bilinçli ve ihtiyaca yönelik takviye kullanımı sağlığın korunması açısından esastır. Haftaya görüşmek dileğiyle, sağlığınız eksik olmasın. YAZI/ ÇAĞRI ÖZLÜTAŞ
En Çok Okunanlar
Döviz Kurları
