Kolajen Takviyeleri Gerçekten İşe Yarıyor Mu?
Cilt sağlığından eklem desteğine, saç tırnak güçlendirmeden yaşlanma karşıtı etkilerine kadar birçok alanda önerilen kolajen, gerçekten işe yarıyor mu?
Çağrı Özlütaş
23/03/2025 10:00
Bu hafta, son yılların en çok konuşulan takviyelerinden biri olan kolajen üzerine derinlemesine konuşacağız. Cilt sağlığından eklem desteğine, saç tırnak güçlendirmeden yaşlanma karşıtı etkilerine kadar birçok alanda önerilen kolajen, gerçekten işe yarıyor mu? Gıdadan alınan kolajen ile takviye arasındaki farklar neler? Bilimsel çalışmalara dayalı olarak bu sorulara yanıt arayacağız.
KOLAJEN NEDİR VE VÜCUTTA NE İŞE YARAR?
Kolajen, vücutta en bol bulunan proteindir ve bağ dokuların temel yapı taşıdır. Cilt, kemikler, kaslar, tendonlar, kıkırdak ve damar yapılarında önemli rol oynar. Kolajen; cilde elastikiyet, kemiğe sağlamlık ve eklemlere esneklik kazandırır. Aynı zamanda yara iyileşmesi ve doku bütünlüğü açısından da kritik bir bileşendir. Vücut doğal olarak kolajen üretir ancak yaşla birlikte bu üretim azalır. Bu nedenle takviye veya besin yoluyla kolajen alımı özellikle yaş ilerledikçe önem kazanır.KOLAJEN TAKVİYESİ VE İÇEREN GIDALAR: NE FARK VAR?
Yapılan bilimsel çalışmalar, kolajen takviyelerinin özellikle hidrolize kolajen (kolajen peptitleri) formunda etkili olduğunu göstermektedir. Bu formlar, sindirimi kolaylaştırılmış kısa aminoasit zincirleridir ve vücutta emilim oranı oldukça yüksektir. Gıda kaynaklı kolajen ise genellikle jelatin formunda alınır. Et suyu, kemik suyu, sığır kıkırdağı gibi kaynaklardan gelir. Ancak bu formlarda kolajen hidrolize olmadığı için biyoyararlanımı takviyelere kıyasla daha düşüktür. Ayrıca gıdalardaki kolajen miktarı değişkenlik gösterir ve günlük alımı kontrollü bir şekilde yapmak zordur. Sonuç: Gıdalardan kolajen almak mümkündür ama kontrollü, etkili ve emilebilir formda alım için hidrolize kolajen takviyeleri daha avantajlıdır.KOLAJEN NE İŞE YARIYOR? BİLİM NE DİYOR?
Bilimsel çalışmalarda kolajen takviyelerinin faydaları şu şekilde özetlenmektedir:- Cilt Sağlığı: Kolajen peptitleri, cilt elastikiyetini ve nem dengesini artırır; kırışıklıkları azaltır.
- Eklem Sağlığı: Özellikle osteoartrit hastalarında ağrı ve hareket kabiliyetinde iyileşmeler gözlemlenmiştir.
- Kemik Yoğunluğu: Postmenopozal kadınlarda kolajen takviyesinin kemik mineral yoğunluğunu artırabileceği gösterilmiştir.
- Kas Kütlesi: Egzersizle kombine kolajen alımı, yaşlı bireylerde kas kütlesini artırabilir.
NE KADAR KOLAJEN ALMALIYIZ? RESMİ REHBERLER NE DİYOR?
Şu anda uluslararası sağlık otoriteleri tarafından belirlenmiş net bir günlük önerilen kolajen dozu yoktur. Ancak klinik çalışmalarda en yaygın kullanılan dozlar:- 2.5 – 10 gram/gün arası hidrolize kolajen peptiti şeklindedir. Bu dozlarda 8-12 hafta boyunca düzenli kullanımın etkili sonuçlar verdiği bildirilmektedir.
KOLAJEN İÇEREN BESİNLER NELERDİR?
- Kemik suyu (et suyu)
- Sığır veya tavuk kıkırdağı
- Balık derisi ve kılçıkları
- Jelatin
- Yumurta beyazı (prolin ve glisin içerir)
- C vitamininden zengin besinler (kolajen sentezinde rol oynar) kırmızı biber, portakal, brokoli
KİMLER KOLAJEN TAKVİYESİNDEN FAYDALANABİLİR?
- Orta yaş ve üzeri bireyler (cilt ve eklem sağlığı için)
- Postmenopozal kadınlar (kemik sağlığı için)
- Osteoartrit hastaları
- Sporcular (eklem onarımı ve kas gelişimi için)
- Yetersiz protein tüketen bireyler
- Deri bütünlüğü bozulmuş kişiler (örneğin yara iyileşmesi süreçlerinde)
DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Kolajen genellikle güvenli kabul edilse de bazı ürünlerde katkı maddeleri, tatlandırıcılar veya ağır metaller olabilir. Kaliteli ve sertifikalı ürünler tercih edilmelidir. Ayrıca kolajen takviyesinden tam fayda sağlamak için yeterli C vitamini alımı da gereklidir. Kolajen, sadece bir “güzellik” ürünü değil, çok yönlü bir destek bileşiğidir. Ancak mucizevi bir etki beklemek yerine, düzenli kullanım ve dengeli beslenme ile birlikte düşünüldüğünde fayda sağlayabileceği unutulmamalıdır. Haftaya görüşmek dileğiyle, sağlığınız eksik olmasın. YAZI/ ÇAĞRI ÖZLÜTAŞ
En Çok Okunanlar
Döviz Kurları
