İşte Büyük Yıkımın 5 Ana Nedeni

İstanbul Teknik Üniversitesi’nin (İTÜ) inşaat, jeoloji, jeofizik mühendislikleriyle mimarlık fakültesindeki bilim insanları Kahramanmaraş merkezli depremlere ilişkin ön rapor yayınladı. Raporda depremin yarattığı büyük yıkımın beş ana nedeni sıralandı: Bina yaşı, zeminin yetersiz taşıma kapasitesi, yönetmeliklere uyulmaması, malzemelerin kalitesizliği, bitişik binalarda kat uyumsuzluğu.

Kıbrıslı Gazetesi

19/02/2023 13:39

Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremin ardından bilim insanları yaşanılan felaketin hazırlık ve yıkım boyutunu 360 derece ele aldılar. En çok sorulan soru; depremin gerçekliğine rağmen neden sağlıklı yapılaşmanın oturtulamadığıydı. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) de konuyla ilgili tüm disiplinlerden bilim insanlarıyla deprem bölgesinde geniş çaplı inceleme yürüttü. İncelemeler sonrasında Kahramanmaraş depremlerinin ön raporu ortaya konuldu. İTÜ Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu’nun önsözünü kaleme aldığı raporda üniversitenin inşaat, jeoloji, jeofizik mühendislikleri ile mimarlık fakültesi akademisyenlerinden oluşan bilim insanlarının inceleme ve gözlem sonuçları yer aldı.

Detaylı Rapor Hazırlanıyor

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, bölgede depremin analizini yapan, fay hareketliliğini inceleyen ‘Ön Tespit Raporu’nu tamamladıklarını belirterek “Deprem felaketinin sonuçlarını kapsamlı biçimde ele alacak detaylı bir rapor ise önümüzdeki günlerde kamuoyuyla ayrıca paylaşılacaktır” dedi.

Bu Deprem Yepyeni Bilgiler İçeriyor

Merkez üssü Pazarcık ve Elbistan olan iki deprem (Mw 7,8 ve Mw 7,7) meydana geldiği anımsatılan raporda, “Bu depremlerin sonucunda uydu görüntülerinde çok geniş bir alanda yüzey kırığı haritalanmıştır. Arazide fayın belirli kesimlerde yüzey kırığı gözlenmektedir. Fayın sekmeli yapısı ve izi, arazide bilinen hatlara yakın olmakla birlikte, morfolojik olarak Çardak Fayı’nda sırtlar ve yamaçlardan ilerlediği görülmektedir. Bu depremin arazi izleri ve yüzey kırık haritası yepyeni bilgiler içermektedir” denildi. Rapora göre birbiriyle ilişkili segmentlerin atım dağılımı, bölgede aynı anda Amanos Segmenti’nin 2, Çardak Fayı’nın 2, Pazarcık Segmenti’nin 1, Gölbaşı Segmenti’nin 1 bağımsız depremle aynı anda kırıldığını düşündürdü.

Büyük Yıkımın Arkasında Birçok Parametre Var

İTÜ’nün raporunda Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde sırasıyla 7.8 ve 7.7 büyüklüğünde oluşan şiddetli depremlerde Doğu Anadolu Fay Hattı üzerindeki 10 ilde çok sayıda betonarme binanın enkaz haline geldiği hatırlatıldı. Bu ölçekte yıkımın ana nedenleri de sıralandı. Raporda enkazın büyük olmasının arkasında birçok parametrenin etkin olduğuna dikkat beş ana neden sıralandı:

Binaların çok yaşlı olması.
Temellerin oturduğu zeminin taşıma kapasitesinin düşük olması.
Kullanılan malzemelerin kalitesiz olması.
Kolonlar ve kirişlerin en kesit boyutlarının ve donatı miktarlarının yetersizliği, yönetmeliklere uyumlu olmaması.
Bitişik nizamda inşa edilen binaların kat seviyelerinin farklı olmaları.

Bilimsel Temelli İmar Affına Vurgu

İTÜ’nün raporunda gelecekte aynı yıkımın gerçekleşmemesi için önlemler de yer aldı: “Bilimsel temele dayanmayan imar affı, imar barışı gibi mühendislik hizmeti almamış, sağlıksız ve güvensiz yapı stokunu yasallaştıran düzenlemelere son verilmeli, doğal eşikler yeniden yapılanma sürecinde esas alınmalı, yeni planlama sürecinde kültür varlıkları hariç bu alanlarda yapılaşmalara izin verilmemelidir.” Ön İnceleme Raporunu Okumak İçin Tıklayınız