Küresel aktörler devrede: Dünden bugüne İran-İsrail savaşında neler yaşandı?

İsrail’in 13 Haziran’da başlattığı “Yükselen Aslan” operasyonuyla başlayan ve İran’ın “Gerçek Vaat” isimli misillemeleriyle büyüyen savaş, beşinci gününe girerken tansiyon daha da yükseldi. Karşılıklı füze saldırıları, üst düzey isimlerin hedef alınması ve sivillerin tahliyeleriyle bölgede büyük bir askeri kriz yaşanıyor.

 İşte son 24 saatte yaşananlar…

İRAN’DAN 9. DALGA FÜZE SALDIRISI

İran, 17 Haziran sabahı itibarıyla İsrail’e karşı 9. füze dalgasını başlattığını duyurdu. İsrail’in kuzey bölgelerinde sirenler çalarken, Tel Aviv, Celile ve Beyt Şean’da patlamalar yaşandı. İsrail’in hava savunma sistemlerinin bazı füzeleri engellediği bildirildi, ancak Tel Aviv’de 8 katlı bir binaya doğrudan isabet eden füzeler nedeniyle ölü ve yaralılar olduğu belirtildi.

HAYFA’DA RAFİNERİ VE ELEKTRİK SANTRALİ KAPATILDI

İsrail, Hayfa kentinde bulunan stratejik öneme sahip elektrik santrali ve petrol rafinerisini kapatma kararı aldı. Güvenlik önlemleri kapsamında Tel Aviv ve Petah Tikva’da binlerce sivil tahliye edildi.

ÜST DÜZEY ÖLÜMLER

İran’ın önceki günkü saldırılarında, İsrail basınında yer alan iddialara göre, Herzliya’daki Mossad üssü vuruldu. İran Devrim Muhafızları da Mossad’ın askeri istihbarat operasyon merkezini hedef aldıklarını açıkladı.

İsrail'in hava saldırılarında ise şimdiye dek İran Genelkurmay Başkanı Mohammad Bakıri, Devrim Muhafızları Komutanı Hüseyin Selami ve son olarak yeni atanan Genelkurmay Başkanı Ali Şadmani’nin hayatını kaybettiği bildirildi. İran'da toplam 224 ölü, 1277 yaralı olduğu açıklanırken; İsrail’de 24 kişi öldü, 592 kişi yaralandı.

ABD MÜDAHALE SİNYALİ VERDİ

ABD, bölgeye ek askeri güç konuşlandırıyor. Savunma Bakanı Hegseth, CENTCOM bölgesine yeni yeteneklerin sevk edildiğini açıkladı. USS Nimitz uçak gemisi grubu Orta Doğu’ya gönderilirken, balistik füze savunma sistemlerinin Doğu Akdeniz'e konuşlandırılması bekleniyor.

Öte yandan, ABD Donanması'na ait iki savaş gemisinin hafta sonu boyunca İsrail’i hedef alan İran füzelerini en az iki kez engellediği belirtildi.

TRUMP VE MACRON’DAN AÇIKLAMALAR

ABD Başkanı Donald Trump, “İran’da bir ateşkesten daha iyisini arıyorum” diyerek müzakereye açık olmadığını söyledi. G7 Zirvesi’nden erken ayrılan Trump, İran’ın “anlaşmayı” imzalaması gerektiğini belirterek, “İran nükleer silaha sahip olamaz” dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron ise ABD'nin İran ve İsrail'e ateşkes önerisinde bulunduğunu duyurdu.

TAHLİYE VE ALARM ÇAĞRILARI

İsrail’deki ABD Büyükelçiliği, tüm personel ve ailelerine sığınaklarda kalma çağrısı yaptı. Çin ise vatandaşlarına “İsrail’i terk edin” uyarısında bulundu. İsrail ordusu, gece boyunca 10’dan az balistik füzenin ülkeye isabet ettiğini, bazı bölgelerde insansız hava araçlarının engellendiğini açıkladı.

Dünya, İsrail ve İran arasında büyüyen savaşta yeni bir aşamaya girildiğine tanıklık ediyor. Karşılıklı füze saldırıları, yüksek profilli ölümler, sivillere yönelik tahliyeler ve küresel aktörlerin devreye girmesiyle bölgesel bir çatışmanın küresel bir krize dönüşmesi ihtimali her geçen saat artıyor.