Çavuş: Şapta ekonomik kayıp yok, üretimi koruduk

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, BRT’de Manşet+ programında şap hastalığıyla mücadeleden narenciye üretimine, küçükbaş hayvancılık desteklerinden yem tedarikine kadar birçok güncel konuda önemli açıklamalarda bulundu.

Çavuş, yürütülen çalışmaların sonuçlarını rakamlarla ortaya koyarak, tarım ve hayvancılıkta üretimin korunmasının öncelikleri olduğunu vurguladı.

ŞAP HASTALIĞINA 48 SAAT İÇİNDE MÜDAHALE

Şap hastalığının agresif ve hızlı yayılan bir virüs olduğunu belirten Çavuş, hastalığın KKTC’de ilk olarak 13 Aralık 2025’te Boğaziçi bölgesinde tespit edildiğini söyledi.

Hastalığın görülmesinin hemen ardından ülke genelinde karantina uygulamaları devreye alındı, hayvan hareketleri durduruldu ve aşılama süreci başlatıldı.

Bakanlığın müdahalesine ilişkin veriler şöyle:

250 bin doz şap aşısı Türkiye’den 48 saat içinde temin edildi

70 bin büyükbaş hayvan ilk 21 gün içinde aşılandı

Büyükbaş hayvanlarda ikinci doz aşılama tamamlandı

Küçükbaş hayvanlarda 150 bin doz aşı uygulandı

Küçükbaş hayvanlarda şu ana kadar hiç vaka görülmedi

Çavuş, hızlı ve kararlı müdahale sayesinde hayvancılık sektöründe ciddi ekonomik kayıpların önüne geçildiğini belirterek, “Şu ana kadar ne üreticimizde ne de ülke ekonomisinde bir kayıp yaşanmadı” dedi.

GÜNEY KIBRIS’TA TABLO DAHA AĞIR

Güney Kıbrıs’ta şap hastalığının daha geniş bir yayılım gösterdiğini ifade eden Çavuş, resmi açıklamalarda yaklaşık 13 bin büyükbaş hayvanın etkilendiğinin belirtildiğini ancak sahadan gelen bilgilerin sayının 30 binin üzerinde olabileceğine işaret ettiğini söyledi.

Küçükbaş hayvanlarda ise yaklaşık 15 bin hayvanda semptom görüldüğüne dair bilgiler bulunduğunu aktaran Çavuş, hastalığın ada genelinde yayılmış olabileceğini dile getirdi.

Adada biyolojik tehditlere karşı ortak mücadele gerektiğini vurgulayan Çavuş, KKTC’nin Güney Kıbrıs’a destek verdiğini açıkladı:

İlk etapta 10 bin doz

Ardından 50 bin doz olmak üzere toplam 60 bin doz şap aşısı Güney Kıbrıs’a gönderildi

“Bu sadece onların hayvan varlığını değil, bizim ülkemizi korumak adına atılmış bir adımdır” ifadelerini kullandı.

SINIR KAPILARINDA SIKI ÖNLEMLER

Şap virüsünün rüzgârla yüzlerce kilometre taşınabildiğini belirten Çavuş, sınır kapılarında dezenfeksiyon ve kontrol önlemlerinin artırıldığını söyledi.

Boğaziçi bölgesinde hastalığın lokal tutulduğunu ifade eden Bakan, hayvan kaçakçılığına karşı güvenlik güçlerinin yoğun denetim yaptığını ve son dönemde çok sayıda kaçak hayvanın yakalandığını açıkladı.

ET VE SÜT ÜRÜNLERİ GÜVENLE TÜKETİLEBİLİR

Vatandaşlara çağrıda bulunan Çavuş, ülkede üretilen et ve süt ürünlerinin güvenli olduğunu belirtti ve

“Ülkemizde ithal et bulunmuyor. Et ve süt ürünlerimizi kendi üretimimizle karşılıyoruz. Vatandaşlarımız gönül rahatlığıyla tüketebilir.” dedi.

NARENCİYEDE BİYOLOJİK MÜCADELE SONUÇ VERİYOR

Narenciye üretimini tehdit eden zararlılarla mücadelede biyolojik yöntemlerin başarı sağladığını belirten Çavuş, şu bilgileri paylaştı:

"Zararlı böcekle mücadele kapsamında 90 bin faydalı böcek doğaya salındı.

Güney Kıbrıs’ın aynı süreçte yaklaşık bin böcek salabildiği ifade edildi.

Dipkarpaz’tan Lefke’ye kadar zararlı popülasyonunda düşüş gözlemlendi."

Çavuş ayrıca çiçeklenme dönemine girilen narenciyede gece-gündüz sıcaklık farkı ve rüzgârın verim açısından risk oluşturduğunu söyledi.

KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIKTA KORUYUCU DESTEK POLİTİKASI

Küçükbaş hayvanların hastalıklarda gizli taşıyıcı olabildiğine dikkat çeken Çavuş, herhangi bir vaka görülmemesine rağmen 150 bin doz aşının önleyici amaçla uygulandığını belirtti.

Amaçlarının hastalık ortaya çıkmadan üreticiyi korumak olduğunu vurguladı.

ARPA TEDARİKİNDE SON DURUM: 15 GÜNDE 13 BİN 500 TON

Yemlik arpa konusunda yaşanan kısa süreli sıkıntının hava koşullarından kaynaklandığını söyleyen Çavuş, güncel tabloyu şöyle açıkladı:

İlk gemi boşaltıldı

İkinci gemi ülkeye ulaştı

Üçüncü gemi yolda

Toplamda 15 gün içinde 13 bin 500 ton arpa ülkeye getiriliyor

Aylık arpa tüketiminin geçmişte 10–12 bin ton seviyesindeyken bugün 18–20 bin tona yükseldiğini belirten Çavuş, bunun hayvancılık sektöründeki büyümeyi gösterdiğini söyledi.

TARIM KURUMLARININ MALİ YAPISI GÜÇLENDİRİLDİ

Bakan Çavuş, bağlı kurumların mali durumuna ilişkin şu verileri paylaştı:

SÜTEK’in 80 milyon TL borcu kapatıldı, kurum artıya geçti

Cypfruvex’te 2 milyon dolar borç ödendi, yaklaşık 3 milyon dolar yatırım kapasitesi oluştu

Soğuk hava deposu dahil 60 milyon TL yatırım yapıldı

Genel Tarım Sigortası Fonu 2025 yılında 1 milyar TL tazminat ödedi

“KULAK KÜPESİ TEŞVİKİ 9 DOLARDAN 59 DOLARA YÜKSELTİLDİ”

Hayvancılık sektörüne yönelik destekleri değerlendiren Çavuş, küçükbaş hayvan üreticilerine verilen kulak küpesi teşvik desteğinde önemli bir artış yapıldığını açıkladı.

Daha önce hayvan başına 9 dolar olarak uygulanan kulak teşvik desteğinin yeni düzenlemeyle birlikte 59 dolara çıkarıldığını belirten Bakan, artışın üreticinin yükselen maliyetler karşısında korunması amacıyla hayata geçirildiğini ifade etti.

Yapılan düzenlemenin kayıtlı hayvancılığı teşvik etmeyi, hayvan varlığının etkin şekilde takip edilmesini sağlamayı ve sektörde sürdürülebilir üretimi güçlendirmeyi hedeflediğini kaydeden Çavuş, hayvancılık desteklerinin artırılarak devam edeceğini vurguladı. Küçükbaş hayvancılığın kırsal ekonomi ve gıda arz güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğuna dikkat çekti.

“TARIM ÜSTÜ AÇIK FABRİKADIR”

İklim koşullarının üretim üzerindeki etkisine dikkat çeken Çavuş, sürdürülebilir tarım politikalarının kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, “Tarım üstü açık bir fabrikadır. Hava koşulları saat saat üretimi etkiler. Bu nedenle planlı ve bilimsel mücadeleyi sürdürüyoruz” dedi.