Anayasa değişikliğine ilişkin yasa önerisi Resmi Gazete’de yayımlandı

Cumhuriyet Meclisi’ne Ulusal Birlik Partisi (UBP), Demokrat Parti (DP) ve Yeniden Doğuş Partisi (YDP) milletvekillerinin imzasıyla sunulan “Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa Önerisi” salı günkü Resmi Gazete’de yayımlandı.

Yasa önerisinin Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, gerçek ve tüzel kişiler içerikle ilgili görüş ve önerilerini 20 gün içinde yazılı olarak Meclis Başkanlığı’na iletebilecek.

Yasa önerisinin gerekçesinde, yargıda uzmanlaşmayı artırmak, karar süreçlerini hızlandırmak ve Yüksek Mahkeme’deki iş yükünden kaynaklanan tıkanıklıkları gidermek amacıyla kapsamlı düzenlemeler öngörüldüğü ifade edildi.

Öneriye göre, Yüksek Mahkeme’nin mevcut bir başkan ve yedi üyeden oluşan yapısı, bir başkan ve on üyeye çıkarılacak. Böylece yargıç sayısı 8’den 11’e yükselmiş olacak.

Gerekçede, artan iş yükünün dengelenmesi ve karar süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesi hedefiyle yargıç sayısındaki artışın kararların daha kısa sürede ve kapsamlı şekilde alınmasına katkı sağlayacağı vurgulandı.

Yüksek Mahkeme’nin, Anayasa Mahkemesi, Yüksek İdare Mahkemesi ve Yargıtay sıfatlarıyla görev yaptığı; ayrıca Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayı, Yüksek Adliye Kurulu ve Yüksek Seçim Kurulu görevlerini üstlendiği hatırlatıldı.

Önerinin ikinci düzenlemesi ile hukuk, ceza ve aile davalarında üç dereceli yargı sistemine geçilmesi planlanıyor. Buna göre, Kaza Mahkemeleri birinci derece, istinaf mahkemeleri ikinci derece ve Yargıtay üçüncü derece mahkeme olarak yapılandırılacak.

Genel gerekçede, bu sistemle hatalı kararların daha erken aşamada düzeltilmesinin sağlanacağı ve hukuki denetimin güçlendirileceği kaydedildi.

Yasa önerisinin üçüncü düzenlemesine göre, kaza idare mahkemeleri kurulacak ve Yüksek İdare Mahkemesi’nin istinaf yetkisi yeniden düzenlenecek. Bazı idari davalar, Kaza İdare Mahkemelerinde görülecek.

Ayrıca, Yüksek İdare Mahkemesi’nin tek yargıçla, özellikle Bakanlar Kurulu ve Taşınmaz Mal Komisyonu kararlarında ilk derece mahkemesi olarak görev yapması öngörülüyor. Tek yargıçlı kararlar ise üç yargıçlı istinaf heyeti tarafından incelenecek.

Önerilen değişikliklerle, idari davalarda mahkemelerin tazminata hükmedebilmesi için yasal dayanak oluşturuluyor. Böylece kişisel hakkı ihlal edilen bireyler, tek bir dava yoluyla hem hak ihlalinin tespitini hem de tazminat talebini sonuçlandırabilecek.

Genel gerekçede, bu düzenlemenin Taşınmaz Mal Komisyonu davalarına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uyarılarının giderilmesine de katkı sağlayacağı belirtildi.