Üs saldırısı Avrupa'yı alarma geçirdi... İran'ın envanterinde ne kadar füze kaldı?

İran'ın yıllar içinde geliştirdiği füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesi, birinci ayını doldurmaya yaklaşan savaşın en kritik unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Batı'nın yaptırımları nedeniyle hava gücünü artırmada zorlanan Tahran yönetimi, bu açığı kapatmak için füze ve İHA programlarına yoğun yatırımlar yaptı.

Amerikan istihbaratı, geçen yılın başlarında İran'ın Orta Doğu'daki "en büyük füze ve İHA stokuna sahip olduğunu" değerlendirdi.

MENZİLİN 4 BİN KİLOMETREYE ÇIKABİLDİĞİNİ GÖSTERDİLER

İran 20 Mart'ta Hint Okyanusu'ndaki Chagos Adaları'nda bulunan ABD-İngiltere askeri üssü Diego Garcia'yı hedef alarak balistik füzelerinin menzilinin 4 bin kilometreye kadar çıkabildiğini gösterdi.

Her ne kadar saldırının hasara yol açmadığı belirtilse de İran'ın saldırı kapasitesinin İngiltere ve Fransa gibi Batı Avrupa ülkelerini de kapsayabileceği gözler önüne serilmiş oldu.

NEDEN ENDİŞE DUYULUYOR?

İran'ın nükleer silah geliştirme ihtimalinin füze programını daha da tehlikeli hale getireceği belirtiliyor. Uzmanlara göre İran, sahip olduğu nükleer silahları balistik füzelerle çok daha uzak mesafelere taşıyabilir.

Ayrıca İran'ın kendi kapasitesini geliştirmesinin yanı sıra füze ve İHA teknolojisini bölgedeki Hizbullah ve Husiler gibi müttefikleriyle paylaştığı da belirtiliyor.

DAHA ÖNCE NERELERDE KULLANILDI?

Gazze savaşı boyunca Kızıldeniz'deki İsrail bağlantılı gemileri hedef alan Husiler, 2019'da Suudi Arabistan'daki petrol işleme tesisine düzenlenen saldırıyı üstlenmiş, Riyad yönetimi ise saldırıdan Tahran'ı sorumlu tutmuştu.

Tahran yönetimi, geçmişte de ABD ve İsrail hedeflerine füze ve İHA saldırıları düzenledi. Bu saldırılar arasında 2020'de Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin ardından yapılan misillemeler ve 2024 ile 2025'teki karşılıklı saldırılar yer alıyor.

İran'ın düşük maliyetli kamikaze İHA'sı Şahid, yalnızca Orta Doğu'da değil Ukrayna savaşında da yoğun bir şekilde kullanıldı.

Rusya'nın Mart 2025 itibariyle haftada yaklaşık 1000 Şahid İHA'sı kullandığı ve bu sistemlerin hava savunmalarını aşarak ciddi hasarlara yol açtığı belirtiliyor.

Söz konusu İHA'ların maliyetinin 20 bin ila 50 bin dolar arasında olduğu ifade ediliyor.

ENVANTERİNDE NE KADAR FÜZE KALDI?

İsrail ordusuna göre savaşın başında İran'ın yaklaşık 2500 balistik füzesi vardı. Çatışmaların başlamasından bu yana İran’ın en az 1200 füze fırlattığı belirtiliyor.

İsrail hava saldırılarında yüzlerce füzeyi imha ettiğini ve İran'ın füze rampalarının yüzde 70'ten fazlasını etkisiz hale getirdiğini iddia etti.

ABD ve İsrail, saldırılarında füze üretim tesislerini de hedef alarak İran'ın üretim kapasitesi sınırlandırmaya çalışıyor.

Uzmanlar ise İran'ın İHA sayısının füzelerine kıyasla çok daha fazla olduğunu düşünüyor. Amerikan haber kuruluşu Bloomberg'in verilerine göre İran şu ana kadar 2100'den fazla Şahid İHA'sı kullandı.

İHA'ların üretiminin daha kolay olması ve karmaşık fırlatma altyapısına ihtiyaç duymamasının, bu sistemleri İran için kritik bir avantaj haline getirdiği belirtiliyor.