ABD petrol ihracatında rekora koşuyor

ABD’nin ham petrol ihracatının, İran savaşı nedeniyle Orta Doğu kaynaklı arzın aksamasıyla birlikte nisan ayında rekor seviyeye ulaşması bekleniyor.

İngiliz Financial Times gazetesinde bugün yayımlanan habere göre, Asyalı alıcılar, kaybolan tedarikin yerini doldurmak için ABD’ye yönelmiş durumda.

Enerji veri şirketi Kpler’e göre ABD’nin petrol ihracatı, mart ayındaki günlük 3,9 milyon varilden nisan ayında yaklaşık üçte bir oranında artarak 5,2 milyon varile yükselecek. Asya’dan gelen talebin ise yüzde 82 artışla günlük 2,5 milyon varile çıkması öngörülüyor.

TANKERLER ABD YOLUNDA, ENFLASYON ENDİŞESİ ARTIYOR

Şu anda 68 boş tanker ABD’ye doğru yolda bulunuyor. Bu sayı, savaşın 28 Şubat’ta başlamasından önceki hafta 24 seviyesindeydi. Geçen yılın ortalaması ise 27 tankerdi. Kpler verilerini tanker rezervasyonları ve beklenen varışlara göre hesaplıyor.

Artan ihracat, ABD’nin küresel petrol piyasasında dengeleyici tedarikçi rolünü güçlendirirken, Asya’dan gelen yoğun talebin ABD iç piyasasında fiyatları yukarı çekebileceği belirtiliyor. Bu durum, İran savaşıyla tetiklenen yeni bir enflasyon dalgası endişelerini artırıyor.

Çatışma, özellikle Asya’yı kırılgan hale getirdi. Çünkü 2025’te Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 80’i Çin ve bölge ülkelerine gidiyordu.

ABD ile İran arasında ilan edilen kırılgan iki haftalık ateşkes, haftalar süren kesintilerin ardından tanker trafiğinin yeniden normale dönebileceği umutlarını artırdı. Ancak İran, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını gerekçe göstererek dün boğazı kapattığını açıkladı.

ABD PETROLÜNÜN FİYATI 4 YILIN ZİRVESİNİ GÖRDÜ

Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik su yolundaki kesintiler, ateşkes haberine kadar ABD petrol fiyatlarını yüzde 50’den fazla artırmıştı. Ateşkes sonrası ise fiyatlarda sert düşüş yaşandı.

Bununla birlikte artan ABD ihracatı da fiyatları yukarı çekti. Batı Teksas türü ham petrol (WTI), hafta başında varil başına 110 doların üzerine çıkarak dört yılın zirvesini gördü. Dün itibarıyla fiyatlar, ateşkese rağmen savaş öncesine göre yüzde 40’tan fazla yüksek kalmaya devam etti.

Yükselen yakıt maliyetleri, 2025’te göreve enerji fiyatlarını yarıya indirme vaadiyle dönen ABD Başkanı Donald Trump için siyasi baskı oluşturuyor. Pew Research Center’ın bu hafta yayımladığı ankete göre Amerikalıların yaklaşık yüzde 70’i savaşın yol açtığı fiyat artışlarından endişe duyuyor.

ABD’de benzin fiyatları dört yıl aradan sonra yeniden galon başına 4 doların üzerine çıkarken, taşımacılık ve tarım için kritik olan dizel fiyatları da 5,81 dolar ile rekor seviyeye yaklaşıyor.

REZERV HAMLESİ

Trump yönetimi, fiyat artışını sınırlamak amacıyla Stratejik Petrol Rezervi’nden 170 milyon varilden fazla petrol salınacağını duyurdu ve çevre düzenlemelerini gevşetti. Ancak analistler, bu adımların ters etki yaratabileceğini belirtiyor.

Matt Smith, “ABD yönetimi fiyatları düşürmeye çalışırken, bu durum ABD petrolünü dış alıcılar için daha cazip hale getiriyor” dedi.

Stratejik rezervden yapılacak salımların ticari stokları artırarak fiyat baskısını hafifletebileceği, ancak yerli üretimin bu açığı kapatacak hızda artmadığı ifade ediliyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright’a göre rezervden günlük 1 ila 1,5 milyon varil arasında petrol sağlanabiliyor. ABD’nin günlük tüketimi yaklaşık 20 milyon varil seviyesinde, savaş ise Körfez bölgesinde 10 ila 15 milyon varillik arzı devre dışı bırakmış durumda.

Rystad Energy analisti Susan Bell ise ABD’nin Venezuela’dan artan petrol ithalatının ihracatı desteklediğini söyledi. Bell, “Venezuela’dan gelen ithalatın artması, ABD üretimi WTI petrolünün ihracata yönelmesine neden oluyor” dedi.

ABD’deki birçok rafineri, Venezuela ve Kanada gibi ülkelerden gelen ağır petrol türlerine göre yapılandırılmış durumda. Bu da yerli hafif kaya petrolünün daha fazla ihraç edilmesine yol açıyor.

İHRACATA YASAK TALEPLERİ

Artan yakıt fiyatları, bazı siyasetçilerin petrol ihracatına yasak çağrısı yapmasına neden oldu. Kaliforniyalı Demokrat Kongre üyesi Brad Sherman, “İran savaşı süresince ABD petrol ihracatını durdurmayı” öngören bir yasa tasarısı hazırladığını açıkladı.

Trump yönetimi şu ana kadar ihracat yasağına karşı çıkıyor. Analistler, böyle bir adımın bazı petrol ürünlerinin ülkede sıkışmasına ve rafinerilerin üretimi azaltmasına yol açabileceğini belirtiyor. Ancak Orta Doğu’daki kesintilerin sürmesi ve fiyatların yükselmeye devam etmesi halinde, özellikle kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken bu politikanın yeniden değerlendirilebileceği ifade ediliyor.

ClearView Energy Partners analisti Kevin Book ise “Galon başına 4 dolar seviyesinde reddedilen bir fikir, fiyatlar 6 dolara çıkarsa yeniden gündeme gelebilir” değerlendirmesinde bulundu.