Binlerce yıllık mumyada aktif yaşamın belirtileri bulundu

İtalya’daki Ötztal Alpleri’nde yaklaşık 5 bin 300 yıl önce yaşamını yitiren ve buzlar içinde olağanüstü şekilde korunarak günümüze ulaşan Ötzi Buz Adamı üzerinde yapılan yeni bir araştırma, mumyanın bedeninde hâlâ aktif yaşam belirtileri bulunduğunu ortaya koydu.

Bilim insanları, Ötzi’nin vücudundan ve iç dokularından alınan örneklerde gerçekleştirdikleri incelemelerde, bazı mikroorganizmaların yalnızca antik kalıntılar olmadığını, günümüzde de yaşamlarını sürdürüyor olabileceklerini tespit etti.

İtalya’daki Eurac Research araştırmacılarının yürüttüğü çalışma kapsamında, mumyanın derisinden ve iç bölgelerinden sürüntü örnekleri alındı. Ayrıca daha önce elde edilmiş mide ve bağırsak dokusu verileri ile Ötzi’nin bulunduğu bölgeden toplanan toprak örnekleri de analiz edildi.

Araştırmacılar, DNA ve RNA dizileme yöntemleri kullanarak mikroorganizma topluluklarını inceledi. Sonuçlar, mikropların iki temel gruba ayrıldığını gösterdi. İlk grup, Ötzi hayattayken vücudunda bulunan doğal mikrobiyomun kalıntılarından oluşurken, ikinci grup ise buzul ortamına uyum sağlamış soğuk seven maya türlerinden meydana geldi.

Bu mayaların Antarktika gibi aşırı soğuk bölgelerde bulunan mikroorganizmalarla genetik benzerlik taşıdığı belirtildi. Bilim insanları, bu türlerin büyük olasılıkla Ötzi’nin bedenini binlerce yıl koruyan buzul ortamından kaynaklandığını düşünüyor.

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise bazı mikrobiyal örneklerin oldukça eski ve bozulmuş yapıda olmasına karşın, bazılarının daha yeni ve aktif biyolojik faaliyet belirtileri göstermesi oldu. Bu durum, mikroorganizmaların en azından bir kısmının yaşamlarını sürdürdüğüne işaret ediyor.

Araştırmacılar, Ötzi’nin korunması için kullanılan yöntemlerin de bazı mikroorganizmaların hayatta kalmasına katkı sağlamış olabileceğini belirtti. Mumya keşfedildikten sonra mantar oluşumunu engellemek amacıyla fenol adlı kimyasal maddeyle işlem görmüştü. Tespit edilen maya türlerinin çoğunun fenolü metabolize edebilme özelliğine sahip olduğu kaydedildi.

Ötzi bugün eksi 6 santigrat derecede muhafaza ediliyor ve kurumasını önlemek amacıyla düzenli olarak su püskürtülüyor. 2010 ve 2019 yıllarında alınan örneklerin karşılaştırılması, bazı soğuk sever mikroorganizma türlerinin sayısında artış yaşandığını ortaya koydu. Bu da mikropların müze koşullarında yavaş da olsa çoğalmaya devam ediyor olabileceğini gösteriyor.

Araştırmanın yazarları, Ötzi’nin yalnızca tarihi bir eser olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, mumyanın antik ve modern mikroorganizmaların bir arada bulunduğu dinamik bir ekosistem niteliği taşıdığını vurguladı.

Çalışmanın sonuçları bilimsel Microbiome dergisinde yayımlandı.