El Niño’da bin yılda görülmeyen güçlenme: 2027 için uyarı!

Pasifik Okyanusu’nda etkisini artıran El Niño, bilim dünyasının yakın takibinde.

WMO’nun 3 Eylül’de açıkladığı son tahminlere göre, mevcut El Niño’nun önümüzdeki aylarda daha da güçlenmesi bekleniyor. El Niño’nun Şubat 2027’ye kadar devam etme olasılığının yüzde 100’e yakın olduğu belirtilirken, mevcut olay şimdiden 1950’den bu yana kaydedilen en güçlü dört El Niño arasında yer alıyor.

SON 40 YILDAKİ EL NIÑO’LAR ÖNCEKİ BİN YILDAN DAHA GÜÇLÜ

El Niño’nun son yıllardaki gücüne ilişkin dikkat çekici bir araştırma da 27 Ağustos’ta Science dergisinde yayımlandı.

University of Michigan öncülüğündeki araştırmacılar, Galápagos Adaları’ndaki modern ve antik mercanları inceleyerek El Niño’nun geçmişteki davranışını yaklaşık 1.000 yıl geriye doğru yeniden oluşturdu.

Araştırma, son 40 yıldaki El Niño olaylarının sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık yüzde 40 daha güçlü olduğunu ortaya koydu. Mercan kayıtlarına göre son dört on yıldaki El Niño olaylarının gücü, yaklaşık 1850 öncesindeki 1.000 yıllık dönemde incelenen seviyelerin üzerine çıktı.

Araştırmanın başyazarı Julia Cole, geçmişte bugünkü kadar güçlü El Niño dönemlerine rastlamadıklarını belirtirken, El Niño’nun güçlenmesiyle küresel sıcaklık artışı arasında paralellik bulunduğuna dikkat çekti. Araştırmacılar, bulguların insan kaynaklı küresel ısınmanın güçlü El Niño olaylarını daha sık hale getirdiğine ilişkin kanıtları desteklediğini belirtti. Bununla birlikte okyanus-atmosfer sisteminin karmaşıklığı nedeniyle El Niño’nun gelecekte nasıl değişeceği konusunda bilimsel belirsizlikler devam ediyor.

PASİFİK’TE DENİZ ALTINDA SICAKLIK 8 DERECEYE KADAR ARTTI

WMO verilerine göre, El Niño’nun gücünü ölçmek için kullanılan Niño 3.4 bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıkları mayıs-temmuz döneminde normalin ortalama 1,5 derece üzerinde seyretti.

Temmuz ayında fark 2 dereceye kadar çıkarken, temmuz sonundan ağustos ortasına kadar haftalık sıcaklık anomalileri 2,2 ile 2,6 derece arasında ölçüldü.

Pasifik’in bazı bölgelerinde deniz yüzeyinin altındaki sıcaklıkların ise temmuz ve ağustos başında normal değerlerin 8 derece üzerine çıktığı belirtildi.

Modeller, El Niño’nun önümüzdeki aylarda daha da güçlenebileceğine işaret ediyor. Mevcut El Niño’nun şimdiye kadar kaydedilen en güçlü El Niño olayına dönüşme ihtimali bulunduğu bildiriliyor.

KURAKLIK, SEL VE YANGIN RİSKİ

El Niño, tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükselmesiyle ortaya çıkan doğal bir iklim olayı. Genellikle 2 ile 7 yılda bir meydana geliyor ve dünyanın birçok bölgesindeki sıcaklık ve yağış düzenlerini etkileyebiliyor.

Güçlü El Niño dönemleri bazı bölgelerde kuraklık ve orman yangını riskini artırırken, başka bölgelerde aşırı yağış, sel ve toprak kaymalarına neden olabiliyor.

Deniz sıcaklıklarındaki yükseliş, deniz ekosistemlerini de tehdit ediyor. Özellikle mercan resifleri uzun süreli sıcaklıklara karşı hassas olurken, yüksek sıcaklıklar mercan beyazlamasına ve büyük çaplı kayıplara yol açabiliyor. Son araştırmalar, küresel ölçekte mercan beyazlamalarının artık resiflerin toparlanmasına fırsat vermeyecek kadar sık meydana geldiğine dikkat çekiyor.

2027 EN SICAK YIL OLABİLİR

Bilim insanlarının dikkat çektiği bir diğer risk ise El Niño’nun küresel sıcaklıklar üzerindeki gecikmeli etkisi.

Güçlü El Niño olaylarının ardından okyanuslarda biriken ısının önemli bir bölümü atmosfere aktarılabiliyor. Bu nedenle güçlü El Niño dönemlerini takip eden yıllarda küresel ortalama sıcaklıklar daha yüksek seviyelere çıkabiliyor.

WMO ve Birleşmiş Milletler yetkilileri, mevcut El Niño'nun etkilerinin 2027'ye uzanabileceğini ve 2027'nin kayıtlardaki en sıcak yıl olabileceğini belirtiyor.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EL NIÑO’NUN ETKİSİNİ ARTIRIYOR

Uzmanlara göre mevcut tablonun önemli noktalarından biri, El Niño’nun insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle halihazırda ısınmış okyanuslar üzerinde gelişmesi.

Science’ta yayımlanan bin yıllık mercan kayıtları da modern dönemdeki güçlenmenin küresel sıcaklık artışıyla birlikte gerçekleştiğini gösteriyor. Araştırmacılar, son dönemde gözlenen güçlenmenin yalnızca doğal iklim değişkenliğiyle açıklanmasının zor olduğuna dikkat çekiyor.

Bu nedenle bilim insanları, doğal El Niño döngüsü ile insan kaynaklı küresel ısınmanın birleşmesinin, aşırı sıcaklık, kuraklık, sel, yangın ve ekosistem kayıplarının etkisini daha da ağırlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.