Mühendislerden enerji depolama uyarısı: Aküler kayıt altına alınmalı

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (KTMMOB) bağlı Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO), Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ve Kimya Mühendisleri Odası (KMO) tarafından gerçekleştirilen “Enerji Depolamada Aküye Bakış” Panel ve Çalıştayı kapsamında hazırlanan sonuç raporu kamuoyuyla paylaşıldı.

KTMMOB konferans salonunda düzenlenen basın toplantısında EMO Başkanı İbrahim Aysal, KMO Başkanı Halil Erensu ve ÇMO Başkanı Vijdan Şengör açıklamalarda bulundu.

AYSAL: BÜYÜK AKÜLER KESİNTİLERE KISA VADEDE ÇÖZÜM OLABİLİR

EMO Başkanı İbrahim Aysal, sözlerine Girne’deki gemi faciasında yaşamını yitirenlere Allah’tan rahmet dileyerek başladı. Bilimsellikten, teknik esaslardan ve denetimden uzaklaşılmaması gerektiğini vurgulayan Aysal, amaçlarının bilimsel faaliyetlerle ülke politikalarına ışık tutacak çalışmalar yapmak olduğunu söyledi.

Çalıştay raporunun, akü kullanımının voltaj düzenleme etkisi bakımından güneş enerji santrallerinde doğru bir seçenek olabileceğini ortaya koyduğunu belirten Aysal, iletim ve üretim açısından büyük ölçekli akülerin yaşanan elektrik kesintilerine kısa vadede çözüm olabileceğini ifade etti.

Uzun vadede ne kadar aküye ihtiyaç duyulacağının belirlenmesi için doğru verilerle çalışılması ve stratejik plan hazırlanması gerektiğini kaydeden Aysal, tüm enerji politikalarının A, B ve C planlarıyla oluşturulması gerektiğini söyledi.

Aysal, akü kullanımının önemli faydalarının yanında bazı riskleri de bulunduğuna dikkat çekti.

ERENSU: BATARYALAR ÜLKEYE GİRDİĞİ ANDAN İTİBAREN TAKİP EDİLMELİ

KMO Başkanı Halil Erensu ise akülerin potansiyel risklerine işaret ederek, özellikle yangın tehlikesine dikkat çekti.

Akülerin seçim ve ithalat süreçlerinden başlanarak ömür döngüsü değerlendirmelerinin yapılması gerektiğini belirten Erensu, yangın riskleri konusunda İtfaiye’nin de çalışmalar yürüttüğünü ve İtfaiye yetkililerinin çalıştaya katılarak katkı koyduğunu hatırlattı.

Sadece binalardaki değil, araçlardaki batarya yangınlarının da gündemde olduğuna dikkat çeken Erensu, ülkeye ithal edilen bataryaların bir kayıt sistemine dahil edilmesi gerektiğini söyledi. Erensu, bataryaların ülkeye girişinden ömrünü tamamlayarak bertaraf edildiği veya geri dönüştürüldüğü ana kadar izlenebilmesinin önemini vurguladı.

Bu sistemin toplumun akülerden en yüksek faydayı sağlaması, sağlık ve çevrenin korunması ile yangın risklerinin azaltılması açısından önemli olduğunu kaydeden Erensu, tehlikeli atık sınıfına giren bataryaların yönetiminde güncel uygulamaların takip edilmesi ve mevcut risklere yönelik yasal düzenlemelerin yapılması gerektiğini ifade etti.

ŞENGÖR: SORUMLULUK İTHALATÇILARDA

ÇMO Başkanı Vijdan Şengör de enerji depolayabilen bataryaların KKTC’de üretilmediğine dikkat çekerek, ilgili yasa ve tüzüklerin sorumluluğu ithalatçı firmalara yüklediğini belirtti.

Bataryaların geri dönüşüm ve bertaraf süreçlerinin ithalatçıların oluşturacağı ortak bir yapı tarafından yönetilmesi gerektiğini ifade eden Şengör, “tehlikeli atık” sınıfındaki bu atıklara ilişkin atık yönetim planlarının Çevre Koruma Dairesi tarafından istenmesi gerektiğini söyledi.

Şengör, bataryaların takibinin çeşitli programlar aracılığıyla yapılabileceğini belirterek, ülkede şu aşamada atık yönetim tesisi kurulması yerine, atıkların kırılarak taşınmasının kolaylaştırılacağı ve geri dönüşüm merkezlerine yönlendirileceği bir sistem oluşturulmasının daha doğru olacağını kaydetti.

Atıkları toplayıp taşıyacak araçların bu işe uygun olması, geri dönüşüm tesisleri ile taşıyıcıların gerekli izinlere sahip bulunması ve geri dönüşüm sürecinin bu şartlar altında yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

DEPOLAMALI GÜNEŞ ENERJİSİ ŞEBEKE İSTİKRARINA KATKI SAĞLAYABİLİR

“Enerji Depolamada Aküye Bakış” çalıştay ve panelinin sonuç raporunda, enerji depolama sistemlerinin KKTC’nin enerji arz güvenliği ve sürdürülebilirliği açısından stratejik öneme sahip olduğu belirtildi.

Depolamalı güneş enerji sistemlerinin pik talep yönetimi ve şebeke istikrarına katkı sağlayabileceği, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltarak düşük karbonlu enerji yapısına geçişi hızlandırabileceği kaydedildi.

BATARYA PASAPORTU ÖNERİSİ

Raporda öncelikli öneriler arasında batarya kayıt sistemi ve pasaport uygulamasının hayata geçirilmesi, ikinci ömür bataryaların evsel ve ticari depolama çözümlerinde değerlendirilmesi, ithalat aşamasında çevre uyum izinlerinin zorunlu hale getirilmesi ve lisanslı toplama, taşıma ve depolama altyapısının kurulması yer aldı.

Kısa vadede kritik bölgelerde hızlı depolama yatırımlarına öncelik verilmesi önerilen raporda, orta vadede bu yatırımların ulusal üretim ve iletim planlarıyla bütünleştirilmesi, uzun vadede ise düşük karbonlu ve esnek bir enerji sistemine geçilmesi gerektiği ifade edildi.