Seçim sistemi değişti: Karma oy kaldırıldı

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda dün eçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Önerisi oy çokluğuyla kabul edildi. Yeni düzenlemeyle seçim sistemindeki karma oy uygulaması kaldırıldı. Karma oy artık yalnızca genel seçimlerde değil, yerel seçimlerde de uygulanmayacak.

Düzenlemeyle seçmenlerin farklı siyasi partilerin adayları arasında karma oy kullanabilmesine imkan veren sistem sona ererken, seçimlerde partiye mühür verme ve parti içerisindeki adaylar arasında tercih yapma sistemi esas olacak. Bağımsız adaylara da oy verilebilecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu, yeni sistemi anlatırken seçmenin bir siyasi partiye veya partiye oy vermek istememesi halinde bağımsız adaya mühür verebileceğini, adaylara verilen tercihlerin ise bundan sonra sıralamayı belirleyeceğini ifade etti.

KARMA OY GENEL VE YEREL SEÇİMLERDE KALKIYOR

Hasipoğlu, düzenlemenin yalnızca milletvekilliği seçimlerini kapsamadığını belirterek, karma oyun yerel seçimlerde de kaldırıldığını açıkladı.

Yasanın görüşülmesi sırasında, karma oyun kaldırılmasıyla birlikte mevcut oy hesaplama yönteminin nasıl uygulanacağı da tartışıldı. CTP Milletvekili Armağan Candan, mevcut sistemde bir partiye verilen mührün 50 ile çarpılmasının karma oy sistemiyle bağlantılı olduğunu belirterek, karma oyun kaldırılmasıyla bu işlemin gereksiz hale geleceğini savundu.

CTP Milletvekili Teberrüken Uluçay ise tek bölge ve “çarşaf liste” sistemine geçilmesiyle bir partiye verilen tek mührün toplam 50 oy olarak hesaplandığını anımsatarak, karma oyun kaldırılmasının hesaplama yönteminde kargaşa yaratabileceğini söyledi.

ÜSTEL: 2022’DE OYLARIN YÜZDE 41’İ GEÇERSİZ SAYILDI

Başbakan Ünal Üstel, düzenlemenin seçim öncesinde gündeme getirildiği yönündeki eleştirileri kabul etmedi. Yasanın 2023 yılında Meclis’e geldiğini belirten Üstel, 2022 seçimlerinde oyların yüzde 41’inin geçersiz sayıldığını söyledi.

Üstel, Yüksek Seçim Kurulu’nun da 2023 yılında karma oyun kaldırılması yönündeki görüşünü hükümete yazılı olarak bildirdiğini belirterek, düzenlemenin seçmen iradesinin sandığa daha sağlıklı yansıması amacıyla yapıldığını ifade etti.

CTP ZAMANLAMAYA TEPKİ GÖSTERDİ

CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli ise karma oyun kaldırılmasına yönelik tartışmaların uzun süredir devam ettiğini ancak seçim sisteminin seçime üç aydan az süre kala değiştirilmesini doğru bulmadıklarını söyledi. İncirli, böyle bir değişikliğin siyasi partilerin mutabakatıyla ve seçimden daha uzun süre önce yapılması gerektiğini savundu.

Yasa önerisi, Genel Kurul’da madde madde görüşülmesinin ardından bütünüyle oylanarak oy çokluğuyla kabul edildi.