40 yıl sonra görüldü… Kafasının içinde gözleri var

Dünyamızın henüz keşfedilemeyen en gizemli noktalarından biri olan okyanusların karanlık derinlikleri, insanoğlunu şaşırtan sıra dışı sırlarını sunmaya devam ediyor.

Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde ve Kaliforniya kıyılarının açıklarında yürütülen rutin bir derin deniz araştırması sırasında, deneyimli deniz biyologlarını bile hayrete düşüren fantastik bir canlı kaydedildi.

Sabah'ta yer alan bilgilere göre, 40 yılı aşan araştırma geçmişinde ve gerçekleştirilen binlerce dalışta yalnızca birkaç kez merceklere takılabilen "fıçı gözlü balık" (Macropinna microstoma), adeta başka bir gezegenden gelmiş hissi uyandıran sıra dışı anatomik yapısıyla su altı dünyasının gündemine oturdu.

HAYALET GİBİ SÜZÜLEN CANLI

Dünyanın en prestijli su altı araştırma merkezlerinden biri olan Monterey Bay Akvaryum Araştırma Enstitüsü (MBARI) uzmanları, okyanus ekosisteminin ezber bozan sakinlerinden biriyle yeniden yüz yüze geldi.

Monterey Kanyonu açıklarında, kıyıdan yaklaşık 55 mil mesafede ve deniz seviyesinin 1.970 fit (yaklaşık 600 metre) altındaki zifiri karanlıkta uzaktan kumandalı su altı aracı (ROV) vasıtasıyla yürütülen dalışta tarihi anlar yakalandı.

Araştırma uzmanı Shannon Johnson'ın ekibe seslenmesiyle fark edilen ve zifiri karanlık suların içinde bir hayalet gibi süzülen bu canlı, 20 dakika boyunca 4K yüksek çözünürlüklü kameralarla anbean kayıt altına alındı.

KAFANIN İÇİNDE IŞILDAYAN ZÜMRÜT GÖZLER

Deniz biyologlarını hayrete düşüren fıçı gözlü balığı yeryüzündeki diğer tüm omurgalı canlılardan ayıran temel fark, kafa bölgesindeki inanılmaz evrimsel tasarımdır.

Balığın baş kısmını tamamen kaplayan doku, kubbe şeklinde, içi sıvı dolu son derece saydam ve şeffaf bir yapıdan oluşur. Dışarıdan bakıldığında kafatası organlarının içi net biçimde görülürken; asıl gözleri, bu şeffaf koruyucu kalkanın arkasında, kafanın iç kısmında konumlanan devasa zümrüt yeşili silindirlerdir.

Yüzünde bulunan iki küçük nokta ise göz değil, koklama organı işlevi görür. Canlı, karanlık dipte yüzerken zümrüt gözlerini yukarıya doğrultup zayıf ışık sızıntılarındaki sifonofor ile küçük kabuklu avlarının siluetlerini tarar; avlanma anında ise gözlerini öne döndürerek hedefine odaklanır.

GİZEMLER GÜN YÜZÜNE ÇIKIYOR

MBARI'nin 40 yılı aşkın süredir devam eden ve 7 bin civarındaki uzaktan kumandalı denizaltı dalışını barındıran devasa arşivinde, bu tür bir canlıya rastlamak adeta piyango kazanmakla eşdeğer görülüyor. En son 2021 yılında izine rastlanan ve popülasyonu son derece kısıtlı olan fıçı gözlü balık, okyanusların keşfedilmemiş ne kadar büyük zenginlikler barındırdığını bir kez daha kanıtladı.

Gelişen su altı teknolojileri sayesinde okyanus tabanındaki insansız araçların topladığı bu özel veriler, insanlığın doğaya ve canlılar alemine dair ufkunu genişletmeye önümüzdeki süreçte de devam edecektir.