Küresel silah pazarı… Türkiye ‘güvenilir orta güç’ olarak sahneye çıkıyor

Dünya genelinde silah transferleri çatışma, bağımlılık ve jeopolitik rekabet ekseninde yeniden şekilleniyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) Mart 2026 raporu, küresel silah akışının son on yılın en hızlı artışını gösterdiğini ortaya koyarken Türkiye’nin sistem içindeki yeri de netleşiyor.

Cumhuriyet gazetesine konuşan SIPRI Araştırmacısı Zain Hussain, bu verilerin arkasındaki stratejik tabloyu şu şekilde değerlendiriyor: Türkiye artık küresel pazarda “güvenilir bir orta güç” olarak rüştünü ispatlamış durumda. Hussain’e göre bu durum, geleneksel büyük güçlerin boş bıraktığı veya girmekte tereddüt ettiği pazarların Türkiye tarafından doldurulması anlamına geliyor.

Hussain, dünya genelinde silahlanmanın “kaygı verici boyutta” olduğunu vurgularken tüm dünyada “çatışma eşiğinin gittikçe düştüğüne” dikkat çekiyor.

TÜRKİYE’NİN SİLAH DİPLOMASİSİ

SIPRI’nın 2021-2025 dönemi verilerine göre Türkiye, dünyanın en büyük 11. silah ihracatçısı pozisyonunu koruyor. Hussain, özellikle Afrika ve Asya’daki yükselişe dikkat çekiyor: “Türkiye’nin silah ihracatı bir tür ‘silah diplomasisine’ dönüşmüş durumda. Özellikle Somali ve diğer Afrika ülkelerinde bu araçlar dış politika nüfuzu kazanmak için kullanılıyor. Alıcı ülkeler, büyük jeopolitik risklere girmeden ve bütçelerini sarsmadan ihtiyaçlarını karşılamak için Türkiye’yi alternatif olarak görüyor.”

Analizde öne çıkan bir diğer nokta, Türkiye’nin ihracat kalemlerinin çeşitlenmesi. Kamuoyunda en çok SİHA’lar konuşulsa da zırhlı araçlar ve deniz savunma sistemleri Türkiye’nin dış ticaretinde ağırlığını hissettiriyor. Endonezya ile yapılan gemilere radar teknolojisi konmasını içeren anlaşma ve İspanya ile yürütülen Hürjet görüşmeleri, bu çeşitliliğin son örnekleri.

‘SAVAŞ EŞİĞİ DÜŞÜYOR’ KAYGISI

SIPRI verileri, küresel barış açısından kaygı verici bir tabloyu da beraberinde getiriyor. Avrupa’nın silah ithalatının Ukrayna savaşıyla birlikte yüzde 210 artması ve Ortadoğu’daki savaşlar, silah ticaretinin “normalleşmesine” işaret ediyor

Sonuç olarak Türkiye’nin 11. sıradaki konumu, sadece bir “başarı” grafiği değil; aynı zamanda dünyadaki güvenlik krizlerinin ve artan militarizasyonun bir yansıması olarak okunmalı. Zain Hussain’in de vurguladığı gibi, silah transferlerinin bekleyen siparişlerle birlikte gelecekte daha da artacak olması, küresel sistemin barıştan ziyade “silahlanma üzerinden denge arayışında” olduğunu gösteriyor. Zain “Kaygı duymamak mümkün değil” diyor.

- Pazar payı: Küresel pazardaki payını %0.9’dan %1.8’e çıkararak ikiye katlayan Türkiye, ihracat hacminde %122’lik bir sıçrama yaşadı.

- Ana alıcılar: Türkiye’nin savunma sanayii ihracatında Pakistan (%16), Birleşik Arap Emirlikleri (%12) ve Ukrayna (%8.4) başı çekiyor.

- İthalatta düşüş: İhracattaki artışın aksine, Türkiye’nin silah ithalatı %9.7 oranında geriledi.

Kaynak/ Cumhuriyet gazetesi