Türkiye-KKTC doğal gaz hattı Doğu Akdeniz gazına yeni ihracat kapısı olabilir

Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında imzalanan "KKTC'ye Doğal Gaz Tedarikine Dair Mutabakat Zaptı" kapsamında planlanan doğal gaz boru hattının, yalnızca KKTC'nin enerji arzını güvence altına almakla kalmayacağı, Doğu Akdeniz doğal gaz ticaretinde de yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği değerlendiriliyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 10 Temmuz'da imzalanan mutabakat zaptının ardından, Türkiye ile KKTC arasında deniz altından geçecek doğal gaz boru hattı sisteminin inşasına yönelik çalışmaların başladığını açıklamıştı.

Yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda olacak hattın 97 kilometresinin denizden, 4 kilometresinin karadan geçeceğini belirten Bayraktar, Anamur ile Teknecik arasında iki adet 22 inçlik boru hattı inşa edilmesinin planlandığını söylemişti. Bayraktar, hattın çift yönlü tasarlanacağını ve gelecekte adada üretilebilecek doğal gazın Türkiye'ye, buradan da Avrupa'ya taşınmasına imkan sağlayacağını ifade etmişti.

"YENİ İHRACAT ROTALARI AÇILABİLİR"

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü Kıdemli Misafir Araştırma Görevlisi Julian Bowden, çift yönlü tasarlanan hattın KKTC'nin doğal gaz ihtiyacının üzerinde bir kapasite sunacağını belirterek, bunun yalnızca doğal gaz tedarikini değil, Kıbrıs'tan Türkiye'ye doğal gaz ihracatını da hedeflediğini söyledi.

Projenin planlama, inşaat ve ticari süreçleri dikkate alındığında 2030'dan önce tamamlanmasının zor göründüğünü ifade eden Bowden, Türkiye bağlantılı bir boru hattının İsrail ve ada için yeni ihracat seçenekleri yaratacağını, yeni doğal gaz aramalarını teşvik edeceğini ve Türkiye'nin bölgesel doğal gaz ticaret merkezi olma hedefini destekleyeceğini kaydetti.

"MISIR HALEN EN BÜYÜK PAZAR"

Doğu Akdeniz doğal gaz piyasasında İsrail ile Mısır arasında karşılıklı bir bağımlılık bulunduğunu belirten Bowden, İsrail'in doğal gaz fazlasına, Mısır'ın ise doğal gaz açığına sahip olması nedeniyle mevcut ticaretin büyük ölçüde bu iki ülke arasında gerçekleştiğini söyledi.

Mısır'ın doğal gaz açığı nedeniyle artık LNG ithal ettiğini ifade eden Bowden, Kıbrıs gazının da şu anda doğal gaz açığı bulunan Mısır pazarına yönlendirildiğini dile getirdi.

"SİYASİ ENGELLER DEVAM EDİYOR"

Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz ise Türkiye-KKTC doğal gaz hattının mevcut ihracat alternatiflerine göre coğrafi ve ekonomik açıdan avantaj sağlayabileceğini belirtti.

Karbuz, ileride Doğu Akdeniz'de yeni doğal gaz keşiflerinin yapılması halinde bu kaynakların da aynı sistem üzerinden Avrupa'ya taşınmasının teorik olarak mümkün olabileceğini ifade etti.

Bölgesel doğal gaz koridorunun oluşturulmasının önündeki en büyük engelin siyasi faktörler olduğunu vurgulayan Karbuz, Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünün bu süreçte temel kısıt olmaya devam ettiğini söyledi.

Karbuz, kısa ve orta vadede bölgesel doğal gaz akışını belirleyen temel unsurun altyapıdan çok piyasa dinamikleri olduğunu belirterek, Mısır'ın doğal gaz arz açığı sürdüğü sürece Doğu Akdeniz gazının en önemli alıcısı olmayı sürdüreceğini kaydetti.