Hasta Hakları Lefkoşa Deklarasyonu açıklandı: İşte 24 temel hak

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) ile Evrensel Hasta Hakları Derneği (EHHD), “Hasta Hakları Lefkoşa Deklarasyonu”nu KTTB Dr. Mustafa Hami Konferans Salonu’nda düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıkladı.

Toplantıya KTTB Başkanı Prof. Dr. Ceyhun Dalkan ve EHHD Başkanı Emete İmge’nin yanı sıra derneklerin yönetim kurulu üyeleri, CTP Milletvekili Filiz Besim ve Bağımsız Milletvekili Jale Refik Rogers katıldı.

Avrupa Birliği (AB) tarafından finanse edilen “Sağlık İçin Birlikte” projesi kapsamında oluşturulan deklarasyonda, sağlığın evrensel bir insan hakkı olduğu, insan onuruna yaraşır bir sağlık sisteminin güvenli, kaliteli, erişilebilir, hakkaniyetli, bilimsel, etik ilkelere bağlı ve sürdürülebilir biçimde sunulması gerektiği vurgulandı.

Deklarasyonda ayrıca hasta haklarının korunmasıyla sağlık emekçilerinin haklarının, mesleki bağımsızlıklarının ve güvenli çalışma koşullarının güvence altına alınmasının birbirinden ayrı düşünülemeyeceği belirtildi.

24 TEMEL HAK SIRALANDI

Hasta Hakları Lefkoşa Deklarasyonu’nda şu 24 hak yer aldı:

1. İnsan onuru ve saygı hakkı
2. Sağlık ve eşitlik hakkı
3. Hekimlerin mesleki bağımsızlık hakkı
4. Güvenli çalışma ortamı ve sağlıkta şiddetin önlenmesi hakkı
5. Bilgilendirme hakkı
6. Aydınlatılmış onam hakkı
7. Tedaviyi kabul veya reddetme hakkı
8. Mahremiyet ve gizlilik hakkı
9. Sağlık kayıtlarına erişim hakkı
10. Hekim ve diğer sağlık profesyonellerini seçme ve ikinci görüş alma hakkı
11. Güvenli ve kaliteli sağlık hizmeti hakkı
12. Sağlık hizmetlerinde süreklilik hakkı
13. Kırılgan grupların korunması hakkı
14. Acil sağlık hizmeti hakkı
15. Kanıta dayalı ve uygun tedavi hakkı
16. Ağrı ve gereksiz acıdan korunma hakkı
17. Başvurma, itiraz ve şikâyet hakkı
18. Dijital sağlık ve yapay zekâda haklar
19. Koruyucu sağlık hizmeti hakkı
20. Ortak sorumluluk hakkı
21. Palyatif ve yaşam sonu bakım hakkı
22. Sağlık politikalarına katılım hakkı
23. Şeffaflık ve hesap verebilirlik hakkı
24. Sağlık verilerinin güvenliği hakkı

HASTA VE SAĞLIK ÇALIŞANLARININ HAKLARI BİRLİKTE ELE ALINDI

KTTB ve EHHD ortak açıklamasında, insan onurunun sağlık hizmetlerinin temel değeri olarak kabul edileceğini, her bireyin eşit, hakkaniyetli, erişilebilir, güvenli ve kaliteli sağlık hizmeti alma hakkının savunulacağını belirtti.

Hasta haklarının korunması ile sağlık emekçilerinin hakları, güvenliği ve mesleki-klinik bağımsızlığının birbirinden ayrılamayacağını vurgulayan örgütler, bilimsel kanıtları, tıp etiğini, insan haklarını ve hukukun üstünlüğünü sağlık politikalarının vazgeçilmez temeli olarak kabul ettiklerini kaydetti.

Örgütler, sağlıkta ayrımcılığın, şiddetin, ihmalin ve her türlü hak ihlalinin karşısında duracaklarını; sağlık çalışanlarının adil çalışma koşulları, makul çalışma süreleri ve yeterli dinlenme hakkı ile hekimlerin ve sağlık çalışanlarının mesleki gelişimlerinin takipçisi olacaklarını belirtti.

Şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı bir sağlık sisteminin geliştirilmesi için ortak sorumluluk üstleneceklerini bildiren KTTB ve EHHD, deklarasyonun bilimsel gelişmeler, insan hakları standartları ve toplumun değişen ihtiyaçları doğrultusunda düzenli olarak gözden geçirilmesi gereken “yaşayan bir belge” olduğunu ifade etti.

ÖRGÜTLERE DESTEK VE İMZA ÇAĞRISI

KTTB Başkanı Prof. Dr. Ceyhun Dalkan, deklarasyonun tarafların ortak bir vizyonla hareket etmesini kolaylaştıracağını belirterek tüm kesimleri deklarasyona imza koymaya çağırdı.

EHHD Başkanı Emete İmge ise deklarasyonla hasta ve hekimler arasındaki güveni güçlendirmeyi ve bunu toplumdan destek alacak şekilde paylaşmayı amaçladıklarını belirtti.

KTTB ve EHHD, tüm sivil toplum örgütleri, sendikalar, birlik ve derneklere deklarasyonda yer alan ilkeler doğrultusunda mücadeleye destek verme çağrısı yaparken, deklarasyona imza koyacak kuruluşların kamuoyuna açıklanacağını kaydetti.