BMO’dan Fiber Optik Ek Protokolü için denetlenebilirlik çağrısı

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (KTMMOB) bağlı Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO) Başkanı Esat Gürhan, 19 Ağustos’ta Ankara’da imzalanan Fiber Optik Ek Protokolü’nün Cumhuriyet Meclisi’ndeki onay sürecinin ardından 69/2026 sayılı Onay Yasası kapsamında 18 Eylül’de Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini belirtti.

Gürhan, Odanın daha önce kamuoyuyla paylaştığı teknik ve kurumsal değerlendirmeler ile yürürlüğe giren Ek Protokol birlikte incelendiğinde bazı önemli konularda daha açık düzenlemeler getirildiğini kaydetti.

BMO DÜZENLEMELERİ SIRALADI

Gürhan, Telekomünikasyon Dairesi’nin kendi altyapısını geliştirme ve devletin ihtiyaçları doğrultusunda kullanma hakkının korunması, mevcut kamu altyapısının kullanımının belirli idari ve düzenleyici mekanizmalara bağlanması ve yatırım sürecinin sonunda ilgili altyapının KKTC Devleti’ne devrine ilişkin hükümlerin açıklığa kavuşturulmasını önemli düzenlemeler arasında gösterdi.

BTHK’nın piyasa analizi ve düzenleyici rolünün korunması ile FTTH sistemlerinin KKTC sınırları içerisinde barındırılmasının esas alınmasının da önemli olduğunu belirten Gürhan, bundan sonraki aşamada bu güvencelerin uygulamada karşılık bulmasını, ölçülebilir olmasını ve kamuoyu tarafından denetlenebilir hale gelmesini beklediklerini ifade etti.

HIZ, KESİNTİ VE HİZMET SÜREKLİLİĞİ ÖLÇÜLMELİ

Uygulama sürecinin teknik, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla sürekli izlenmesi gerektiğini belirten Gürhan, açık ve ayrım gözetmeyen toptan erişim koşullarının oluşturulmasını ve internet servis sağlayıcıları arasında adil rekabet ortamının korunmasını istedi.

Toptan erişim tarifelerinin şeffaf, öngörülebilir ve düzenleyici denetime açık olması gerektiğini kaydeden Gürhan, vatandaşların aldığı hizmetin hız, gecikme, erişilebilirlik, kesinti süreleri ve hizmet sürekliliği gibi ölçülebilir göstergelerle takip edilmesi gerektiğini belirtti.

Gürhan ayrıca fiber altyapının fiziksel ve mantıksal yedekliliğinin sağlanmasını, afet ve olağanüstü durumlarda haberleşmenin sürdürülebilirliğini sağlayacak ulusal haberleşme ve felaket kurtarma planlarının oluşturulmasını ve ülkenin uluslararası internet bağlantılarında alternatif ve yedekli güzergâhların geliştirilmesini talep etti.

Veri merkezleri, trafik yönetimi, kayıt sistemleri ve kritik bilişim altyapılarında siber güvenlik ve veri egemenliği ilkelerinin korunması gerektiğini belirten Gürhan, BTHK’nın bağımsız, etkin ve şeffaf düzenleyici-denetleyici rolünün güçlendirilmesini, Telekomünikasyon Dairesi’nin teknik kapasitesinin ve kamu haberleşme altyapısındaki kurumsal rolünün korunmasını istedi.

“GERÇEK TEKNOLOJİ TRANSFERİ ÜLKEDE YETKİNLİK OLUŞTURULMASIDIR”

Projede yerel mühendislerin, bilişim uzmanlarının ve teknik insan kaynağının etkin biçimde yer almasını önemsediklerini ifade eden Gürhan, gerçek teknoloji transferinin yalnızca altyapının kurulması anlamına gelmediğini kaydetti.

Gürhan, sistemlerin tasarlanması, kurulması, işletilmesi, güvenliğinin sağlanması ve geliştirilmesine ilişkin bilgi ve yetkinliğin de ülkede oluşturulması gerektiğini belirtti.

“FİBER OPTİK ALTYAPI TEKNİK İZLEME VE İSTİŞARE PLATFORMU KURULSUN”

BMO Başkanı Gürhan, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı koordinasyonunda; BTHK, Telekomünikasyon Dairesi, Bilgisayar Mühendisleri Odası, Elektrik Mühendisleri Odası, İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği, TEL-SEN, ilgili üniversiteler ve diğer teknik ve sektörel paydaşların temsil edileceği “Fiber Optik Altyapı Teknik İzleme ve İstişare Platformu” oluşturulmasını önerdi.

Gürhan, platformun uygulamanın teknik sonuçlarını değerlendiren, sorunları erken aşamada tespit eden, farklı uzmanlıkların sürece katkısını sağlayan ve karar vericilere teknik görüş sunan bir istişare mekanizması olarak çalışması gerektiğini belirtti.

“Fiber yatırımlarını ve ülkemizin dijital altyapısının geliştirilmesini destekliyoruz.” diyen Gürhan, yatırımların kamu yararı, şeffaflık, rekabet, teknik kalite, siber güvenlik, veri egemenliği ve sürdürülebilirlik ilkelerinden taviz verilmeden gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.