Avrupa'da aşırı sıcaklar 50 binden fazla can aldı: Son 26 yılın en yüksek seviyesi

Avrupa'da bu yaz etkili olan aşırı sıcakların yol açtığı can kayıplarına ilişkin araştırma, iklim değişikliğinin halk sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koydu.

Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulundan bilim insanları, Avrupa Birliği'nin 27 üyesi ile İngiltere, Norveç ve İsviçre'yi kapsayan 30 ülkede araştırma gerçekleştirdi.

Araştırmada, söz konusu ülkelerin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ının yaşadığı 854 kentsel bölgedeki aşırı sıcakların ölüm oranlarına etkisi incelendi.

Bilim insanları, sıcaklık kayıtları ile geçmiş yıllarda sıcaklık ve ölüm oranları arasında gözlemlenen ilişkilere dayalı modellemeler kullanarak 2000-2026 yılları arasındaki yaz dönemlerinde sıcaklığa bağlı tahmini ek ölüm sayılarını hesapladı.

Kullanılan yöntemin, ulusal sağlık otoriteleri tarafından daha sonra açıklanan resmi sıcaklık kaynaklı ölüm istatistikleriyle tutarlı sonuçlar verdiği belirtildi.

ÖLÜMLERİN ÜÇTE İKİSİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE BAĞLANTILI

Araştırmaya göre, Avrupa'da 2026 yazında aşırı sıcaklara bağlı olarak 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Can kayıplarının yaklaşık üçte ikisinin, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan iklim değişikliğinin etkileriyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.

Bu yaz yaşanan sıcaklığa bağlı tahmini ölümler, 2000 yılından bu yana tutulan kayıtlardaki en yüksek seviyeye ulaştı.

Önceki yıllarda aşırı sıcaklar nedeniyle 2022'de 29 bin, 2003'te ise 28 bin kişinin hayatını kaybettiği belirlenmişti.

ÖLÜMLERİN ÜÇTE BİRİ İKİ HAFTALIK DÖNEMDE YAŞANDI

Bilim insanlarının tahminlerine göre, sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran-1 Temmuz tarihleri arasında meydana geldi.

Bu dönemde Avrupa genelinde günlük ortalama sıcaklıklar, 1991-2020 yılları ortalamasının 5 dereceden fazla üzerine çıktı.

Aşırı sıcaklardan en fazla etkilenen bölgeler arasında Güney ve Batı Avrupa kentleri yer aldı.

KUZEY AVRUPA'DA 4 BİN 500 CAN KAYBI

Genellikle daha serin iklim koşullarına sahip Kuzey Avrupa ülkeleri de aşırı sıcaklardan etkilendi.

İngiltere gibi Kuzey Avrupa ülkelerinin kentsel bölgelerinde yaklaşık 4 bin 500 kişinin sıcaklık nedeniyle hayatını kaybettiği tahmin edildi.

65 YAŞ ALTINDA YAKLAŞIK 6 BİN ÖLÜM

Sıcağa bağlı ölümlerin ağırlıklı olarak ileri yaştaki insanları etkilediği belirlenirken, araştırmanın kapsadığı kentsel bölgelerde 65 yaşın altındaki yaklaşık 6 bin kişinin de aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybettiği değerlendirildi.

SICAKLIKLAR BAZI GÜNLER 12 DERECE DAHA YÜKSEKTİ

2026 yazı, özellikle Batı Avrupa'da art arda yaşanan aşırı sıcak hava dalgalarıyla dikkat çekti.

En yüksek sıcaklık anomalisinin Batı Avrupa'da görüldüğü belirtilirken, yaz boyunca sıcaklıkların 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerinde seyrettiği kaydedildi.

Bazı günlerde ise sıcaklıkların uzun yıllar ortalamasını 12 dereceye kadar aştığı tespit edildi.