68 kişi yaşamını yitirdi…  Tren kazasında 17 dakika detayı şoke etti

İspanya’nın Toledo bölgesinde meydana gelen ve 68 kişinin yaşamını yitirdiği tren faciasına ilişkin soruşturmada yeni ayrıntılar ortaya çıktı.

İspanyol kamu yayıncısı RTVE tarafından yayımlanan ses kayıtları, Madrid’deki Atocha kontrol merkezi ile iki trenin makinistleri arasında geçen görüşmelerin yanı sıra kontrol merkezi çalışanlarının kendi aralarındaki konuşmaları da gündeme taşıdı.

Kayıtlar, Madrid-Sevilla yüksek hızlı demir yolu hattında yaşanan güvenlik sistemi arızasının ardından alınan kararların yeniden incelenmesine neden oldu.

Soruşturma, kontrol merkezinin bir trenin hatta hareketsiz kaldığını öğrenmesine rağmen diğer trenin neden normal hızla ilerlemesine izin verdiği ve çarpışmayı önleyecek müdahalenin neden yapılmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.

KONTROL MERKEZİNDEKİ KONUŞMALAR ORTAYA ÇIKTI

RTVE’nin ulaştığı kayıtlara göre, LZB güvenlik sisteminin devre dışı kalmasının ardından Atocha kontrol merkezi trenlerin hareketlerini yeniden düzenlemeye başladı.

Saat 08.36’da Renfe’ye ait AVE treninin makinistine normal seyir hızında devam etmesi yönünde talimat verildi.

Saat 08.41’de ise Iryo treninin makinisti, sinyal iletiminde sorun yaşadığını ve Urda girişindeki sinyal önünde durduğunu bildirdi.

Kontrol merkezi, makiniste önce sinyalin kapatıldığını ve hareket izni verilmediğini iletti. Ardından sistemi kapatıp yeniden açması ve normal seyri denemesi yönünde talimat verdi.

TRENİN HAREKET EDEMEDİĞİ İKİNCİ KEZ BİLDİRİLDİ

Iryo treninin makinisti, ikinci kez kontrol merkezini arayarak trenin hâlâ hareket edemediğini bildirdi.

RTVE’nin yayımladığı kayıtlarda, bu görüşmenin ardından kontrol merkezi çalışanlarının kendi aralarında Urda’daki sorun ve trenin ekipmanıyla ilgili konuştukları duyuldu.

Söz konusu konuşmalar, kontrol merkezinin tehlikeden ne ölçüde haberdar olduğu ve bilgilerin neden etkili bir güvenlik müdahalesine dönüşmediği sorularını gündeme getirdi.

ÇARPIŞMADAN ÖNCEKİ 17 DAKİKA İNCELENİYOR

Kazaya ilişkin zaman çizelgesine göre, saat 08.36’da AVE trenine normal hızla ilerleme talimatı verildi. Beş dakika sonra, saat 08.41’de Iryo treninin makinisti hatta durduğunu bildirdi.

İlerleyen dakikalarda Iryo treninin hareket edemediği bilgisi ikinci kez kontrol merkezine ulaştı.

Çarpışma ise saat 08.53 sıralarında meydana geldi.

Böylece AVE trenine normal seyir talimatı verilmesi ile çarpışma arasında yaklaşık 17 dakika geçti. Iryo makinistinin ikinci görüşmesi ile kaza arasında ise yaklaşık beş dakikalık süre bulunduğu bildirildi.

Soruşturmada, bu süre içerisinde AVE treninin durdurulması için hangi işlemlerin yapıldığı, makiniste yeni bir uyarı gönderilip gönderilmediği ve kontrol merkezindeki bilgilerin neden etkili bir müdahaleye dönüşmediği araştırılıyor.

İspanya Ulaştırma Bakanı Óscar Puente, AVE trenine normal seyir izni verilmesini “açıklanamaz” olarak nitelendirdi.

Puente, kontrol merkezinin hatayı fark ederek düzeltmek için yeterli zamanı bulunduğunu savundu.

GÜVENLİK SİSTEMİ DEVRE DIŞI KALDI

Kazanın öncesinde Madrid-Sevilla hattında kullanılan LZB tren kontrol sisteminin devre dışı kaldığı belirlendi.

Trenlerin hızını ve hareketini sürekli izleyerek makinistlere güvenli seyir bilgisi sağlayan sistemin arızalanması, trenlerin durmasına ve trafiğin kontrol merkezi tarafından yönetilmesine yol açtı.

İspanyol basınındaki teknik değerlendirmelere göre, otomatik sistemin devre dışı kaldığı durumlarda trenlerin görüş mesafesi içerisinde ve saatte 40 kilometreyi aşmayacak hızda ilerlemesi gerekiyor.

Ancak AVE treninin makinistine normal seyir talimatı verildiği belirtildi.

Ulaştırma Bakanı Puente de makiniste görüş mesafesi içerisinde ilerlemesi gerektiğinin bildirilmediğini açıkladı.

Bu nedenle soruşturma, yalnızca LZB sisteminin neden arızalandığına değil, arızanın ardından uygulanması gereken güvenlik prosedürlerine de odaklanıyor.

KONTROL MERKEZİ GÖREVLİSİ SORGULANDI

İspanya Sivil Muhafızları, kaza sırasında Madrid-Sevilla hattındaki tren trafiğini yöneten kontrol merkezi görevlisini sorguladı.

Demir yolu kazalarını inceleyen teknik kurumla koordinasyon içerisinde yürütülen soruşturmada, hareket izninin hangi bilgilere dayanılarak verildiği, Iryo treninin durduğu bilgisinin nasıl değerlendirildiği ve güvenlik sistemindeki arızanın alınan kararlara nasıl yansıdığı inceleniyor.

Trenlerin kara kutuları, sinyal sistemi kayıtları ve makinistlerle kontrol merkezi arasındaki konuşmaların kazanın nedenlerinin belirlenmesinde önemli rol oynaması bekleniyor.

İSPANYA’DA AYNI YILIN İKİNCİ BÜYÜK TREN FACİASI

Urda’da meydana gelen kaza, İspanya’da aynı yıl yaşanan ikinci büyük ölümcül tren kazası oldu.

Ocak ayında Córdoba yakınlarındaki Adamuz’da meydana gelen tren kazasında 46 kişi hayatını kaybetmişti.

Peş peşe yaşanan facialar, ülkede demir yolu altyapısının bakımı, güvenlik sistemlerinin modernizasyonu ve otomatik sistemlerin devre dışı kaldığı durumlarda uygulanan prosedürlerin yeterliliğini yeniden gündeme taşıdı.

SORUŞTURMANIN ODAĞINDA KONTROL MERKEZİNİN KARARLARI VAR

Ortaya çıkan ses kayıtlarıyla birlikte soruşturma, kontrol merkezinin tehlikeyi ne zaman fark ettiği ve bu bilginin çalışanlar arasında nasıl paylaşıldığı üzerinde yoğunlaştı.

Bir trenin hareket edemediğinin bildirilmesine rağmen diğer trenin normal hızla ilerlemesi, kazanın önlenip önlenemeyeceğine ilişkin soruları artırdı.

68 kişinin hayatını kaybettiği facianın kesin nedenleri, teknik incelemeler ve adli soruşturmanın tamamlanmasının ardından netlik kazanacak.