Alzheimer Derneği: Demans hastaları ve yakınları desteksiz bırakılıyor

Alzheimer Derneği, Kıbrıs’ın kuzeyinde demansla yaşayan kişi sayısının ve bakım ihtiyaçlarının bilinmediğine dikkat çekerek, ulusal demans planı hazırlanması çağrısında bulundu. Derneğin 2024 araştırmasına göre, hasta yakınlarının yüzde 74’ü kamu hizmetlerini çok yetersiz bulurken, yüzde 52’si bakım ve tedavi masraflarını karşılamakta zorlanıyor.

Kıbrıslı Gazetesi
16/11/2026 12:42
Alzheimer Derneği: Demans hastaları ve yakınları desteksiz bırakılıyor

Avrupa Birliği tarafından finanse edilen İnsan Hakları Platformu Projesi kapsamında, hak temelli çalışan sivil toplum örgütleri ile siyasi parti temsilcileri cuma günü Bedesten’de bir araya geldi.

Platformdan yapılan açıklamaya göre, Alzheimer Derneği adına konuşan Arda Çileker, demansın yalnızca bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda kamu politikası meselesi olduğunu belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü’nün ülkelere ulusal demans planları hazırlama çağrısı yaptığını hatırlatan Çileker, Kıbrıs’ın kuzeyinde böyle bir plan bulunmadığını söyledi.

“ÖLÇÜLMEYEN BİR SORUN PLANLANAMAZ”

Ülkede kaç kişinin demansla yaşadığının, tanıya ne kadar sürede ulaşıldığının ve bakım ihtiyaçlarının bilinmediğini belirten Çileker, kamuda geriatri hizmeti ve tanı sonrası destek sisteminin bulunmadığını, evde bakım ve gündüzlü hizmetlerin de yetersiz kaldığını ifade etti.

Derneğin 2018 yılında 800 kişiyle yaptığı araştırmada, katılımcıların yüzde 37’sinin ailesinde veya yakın çevresinde Alzheimer hastası bulunduğunun, yaklaşık yüzde 90’ının ise evde bakım hizmeti talep ettiğinin belirlendiğini aktardı.

Çileker, 2024 araştırmasında hasta yakınlarının yüzde 74’ünün kamu hizmetlerini çok yetersiz bulduğunu, yüzde 52’sinin bakım ve tedavi masraflarını karşılamakta zorlandığını söyledi.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre ailelerin günde ortalama 5 saat bakım verdiğini, bu emeğin yüzde 70’ini kadınların üstlendiğini de kaydetti.

ULUSAL DEMANS PLANI İÇİN 5 ADIM TALEBİ

Çileker, Sağlık Bakanlığı öncülüğünde, Sosyal Hizmetler Dairesi, üniversiteler, meslek örgütleri ve bakım verenlerin katılımıyla ulusal demans planı hazırlanmasını istedi.

Planın ilk 12 ayında risk azaltma ve erken değerlendirme hizmetleriyle multidisipliner Hafıza Değerlendirme ve Destek Birimi kurulması, en az bir geriatri uzmanı kadrosu oluşturulması ve hizmetlerin tüm ilçelere yaygınlaştırılması için takvim belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Çileker ayrıca bakım verenlere eğitim, evde bakım yönlendirmesi, gündüzlü bakım ve mola desteği sağlanmasını; huzurevleri ve bakımevleri için demansa özgü standartlar, denetim ve şikâyet mekanizması oluşturulmasını, ulusal kayıt sistemi kurulmasını ve yıllık kamu raporu yayımlanmasını talep etti.

“ONLARI UNUTMAYA HAKKIMIZ YOK”

Çileker, “Bir toplumun gelişmişliği, en kırılgan üyelerine nasıl davrandığıyla ölçülür. Demansla yaşayan bireyler hafızalarını kaybedebilir; ancak bir toplum olarak bizim onları unutmaya hakkımız yoktur” dedi.

Sunumların ardından Alzheimer Derneği temsilcileri, siyasi parti temsilcileriyle politika belgesi ve araştırma verileri üzerine görüşmeler gerçekleştirdi.