Dünyada gizemli kalan bir şifre daha çözüldü. 400 yıl sonra bulundu

1583 yılında batan bir ticaret gemisinin enkazından çıkarılan 400 yıllık şifreli kilit, gelişmiş tarama teknolojisi sayesinde açıldı. Yaklaşık 20 yıl boyunca çözülmeye çalışılan kilidin dört harfli şifresi, mühendislerin incelemeleri sonucunda ortaya çıkarıldı.

Kıbrıslı Gazetesi
20/11/2026 08:41
Dünyada gizemli kalan bir şifre daha çözüldü. 400 yıl sonra bulundu

1999 yılında Galler’in Margam sahilinde metal dedektörüyle arama yapan Peter Hughes, pirinçten yapılmış eski bir şifreli kilit buldu. Dört döner halkadan oluşan kilidin her birinde altı harf bulunuyordu.

1296 FARKLI KOMBİNASYON

Kilidin açılabilmesi için 1296 farklı kombinasyondan doğru olanın bulunması gerekiyordu.

Hughes, bulduğu kilidin şifresini çözmek için yaklaşık 20 yıl boyunca farklı harf kombinasyonlarını denedi. Ancak tüm çabalarına rağmen doğru şifreyi bulamadı.

Bölgede fırtınalar ve kıyı çalışmaları nedeniyle kumların yer değiştirmesi, yıllar içinde gemiye ait çok sayıda eşyanın ortaya çıkmasını sağladı. Madeni paralar, pusulalar ve güllelerin de aralarında bulunduğu tarihi eserler, geminin battığı bölgeden çıkarıldı.

BİYOMEKANİK MÜHENDİSLERİ DEVREYE GİRDİ

Müze yetkilileri, kilidin zarar görmeden açılabilmesi için Cardiff Üniversitesi’ndeki araştırmacılardan yardım istedi.

Biyomekanik mühendisleri, kilidin iç mekanizmasını incelemek amacıyla mikro bilgisayarlı tomografi (mikro-CT) taraması gerçekleştirdi.

Bu teknoloji sayesinde kilidin içindeki mekanizma, herhangi bir fiziksel müdahalede bulunulmadan görüntülendi. Araştırmacılar, döner halkalardaki çentiklerin kilidin içindeki dişlerle nasıl hizalandığını inceleyerek doğru kombinasyonu belirlemeye çalıştı.

400 YILLIK ŞİFRE: ANCE

Yapılan taramalar sonucunda kilidin dört harfli şifresinin ANCE olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, doğru kombinasyonu kilit üzerinde denediklerinde halkaların daha gevşek hareket ettiğini fark etti. İçeride biriken kirlerin temizlenmesinin ardından kilit, 400 yılı aşkın sürenin sonunda ilk kez açıldı.

KİLİDİN NEYİ KORUDUĞU HÂLÂ BİLİNMİYOR

Araştırmacılar, kilidin gemide bulunan sandıklardan birini korumak amacıyla kullanılmış olabileceğini düşünüyor.

16. yüzyıla ait bir envanter kaydında, gemiden çıkarılan en az üç sandıktan söz ediliyor. Ancak bu sandıkların kilitlerinin kırılmış olduğu ve içlerinde herhangi bir eşya bulunmadığı belirtiliyor.

Kilidin üzerindeki ANCE şifresinin ne anlama geldiği ise henüz bilinmiyor. Dört harfin sahibine ait bir isim, özel bir kelime ya da başka bir anlam taşıyıp taşımadığı araştırılmaya devam ediyor.