Piyasalar Fed ve yapay zeka kaynaklı satış baskısı altında
Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında ilave sıkılaşmaya gidebileceği beklentileri ve yapay zeka sektöründeki yüksek değerlemelere ilişkin endişeler nedeniyle yoğun satış baskısı altında kaldı. Asya ve Avrupa borsalarında sert düşüşler yaşanırken, yatırımcıların güvenli liman arayışı dolar ve ABD tahvillerine talebi artırdı.
Küresel merkez bankalarının enflasyonla mücadelesi devam ederken, yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliği, teknoloji şirketlerinin yüksek piyasa değerlemeleri ve yatırımların kârlılığa dönüşme süresine ilişkin belirsizlikler piyasalardaki risk algısını artırıyor.
ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın güçlü finansal sonuçlarına rağmen teknoloji hisselerindeki satış baskısının sürmesi, yatırımcıların gelecek dönem büyüme beklentilerine ve şirket değerlemelerine odaklandığını gösteriyor.
Güvenli liman arayışı dolar ve ABD tahvillerine talebi desteklerken, dün yüzde 5,11'e kadar yükselen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün 10 baz puan düşüşle yüzde 5,01'e geriledi.
ASYA VE AVRUPA BORSALARINDA SERT KAYIPLAR
Avrupa borsaları güne düşüşle başlarken, yapay zeka bağlantılı teknoloji hisselerinde sert satışlar görüldü. Hollanda merkezli ASML'nin hisseleri yüzde 4,7, Fransa merkezli Soitec'in hisseleri ise yüzde 8 değer kaybetti.
Asya piyasalarında da çip ve yarı iletken hisseleri öncülüğünde satışlar yaşandı. Güney Kore'de sektördeki bazı hisselerin kayıpları yüzde 10'a yaklaşırken, Japonya merkezli SoftBank Group'un hisseleri yüzde 14,5 geriledi.
Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,2, Japonya'da Nikkei 225 yüzde 4,8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,9 düşüşle kapandı.
Tayvan Teknoloji Endeksi ise haftalık bazda yüzde 17,2 geriledi.
“YÜKSEK FAİZ VE ENFLASYON PİYASALARI BASKILIYOR”
Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş, küresel piyasalardaki satış baskısının birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle oluştuğunu belirtti.
Küresel faizlerin yüksek seyretmesi ve bir süre daha yüksek kalacağı beklentisinin dolara ilgiyi artırdığını ifade eden Demirtaş, bunun hisse senedi piyasaları üzerinde baskı yarattığını söyledi.
Fed'in 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimalinin dolara yönelimi güçlendirdiğini kaydeden Demirtaş, Japonya'dan da faiz artırımı gelebileceğine yönelik beklentilerin sıkılaşma havasını kuvvetlendirdiğini belirtti.
Orta Doğu'daki jeopolitik risklere de değinen Demirtaş, “Petrol fiyatlarının yarattığı baskı da hem enflasyonu yüksek tutuyor hem de faizlerin yüksek kalmasına sebep oluyor. Enflasyon beklentileri faizleri tetikliyor. Yüksek faiz ve enflasyon ortamında zaman zaman altından çıkış görülebiliyor.” dedi.
YAPAY ZEKA YATIRIMLARI SORGULANIYOR
Demirtaş, yapay zeka şirketi Anthropic'in tarihin en büyük halka arzını gerçekleştirdiğini belirterek, piyasadaki sermayenin bir bölümünün bu alana kaymasının teknoloji ve yapay zeka hisselerinde baskıya neden olduğunu ifade etti.
ABD seçimlerinin ardından Demokratların Senato'da çoğunluğu almasıyla veri merkezlerine yönelik muhalefetin gündeme geldiğini belirten Demirtaş, yapay zeka yatırımlarının yavaşlayıp yavaşlamayacağı ve yapılan harcamaların karşılığını verip vermeyeceğine ilişkin soruların risk algısını artırdığını söyledi.
“AYI PİYASASINDA SATIŞLAR YOĞUNLAŞTI”
Küresel faizler, jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka sektörüne ilişkin endişelerin aynı anda etkili olduğunu belirten Demirtaş, “Negatiflikler vardı ama üçü bir araya gelince ayı piyasası içerisinde bugün ekstra bir yoğunluk oldu.” dedi.
ABD, Rusya ve Çin arasındaki görüşmelerde petrol fiyatlarına ilişkin rahatsızlığın ve rafineri kapasitelerinin artırılmasının gündeme geldiğini kaydeden Demirtaş, rafineri kapasitesindeki artışın petrol fiyatlarını düşürmesi halinde enflasyon baskısının hafifleyebileceğini belirtti.
ABD'de faiz artışlarının 25 baz puan yerine 50 baz puan olup olmayacağına ilişkin belirsizliğin sürdüğünü ifade eden Demirtaş, küresel piyasaların sıkılaşma ve uyum sürecini tam olarak sindirmesinin 2027'nin ikinci yarısını bulabileceğini söyledi.
ÇİN'E YÖNELİK YAPTIRIMLAR VERİ MERKEZLERİNİ ETKİLİYOR
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz ise ABD'deki siyasi gelişmeler, yüksek faizler ve Çin'e yönelik yaptırımların yapay zeka sektöründe satış baskısını artırdığını belirtti.
Demokratların Kongre ara seçimlerinde Senatonun ardından Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu elde etmesinin ardından arazi, elektrik şebekesi tahsisi ve çevre izinlerine ilişkin endişelerin veri merkezi yatırımlarını olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Yüksek faizlerin şirketlerin yeni yatırımlar ve veri merkezi genişlemeleri için borçlanma maliyetlerini artırdığını ifade eden Kaymaz, Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang'ın istifası nedeniyle ABD'nin Çin'e yönelik yaptırımlarının ağırlaştığını belirtti.
Geçmişte Asya üzerinden Çin'e yasa dışı yollarla 40-50 milyar dolar civarında Nvidia rafının ulaştığını söyleyen Kaymaz, yaptırımların daha da sıkılaştırıldığını kaydetti.
Tencent ve Alibaba gibi şirketlerin Amerikan sunucularına uzaktan erişiminin dahi engellendiğini belirten Kaymaz, Güneydoğu Asya'da Çin sermayesiyle inşa edilen veri merkezlerinin Çinli şirketler tarafından kullanılmasının da kısıtlandığını ifade etti.
Kaymaz, yaptırımlar nedeniyle Alibaba'nın iki yıl boyunca yeterli çipe ulaşamayacağını ve bu nedenle kendi çip geliştirme çalışmalarını hızlandıracağını söyledi.
“2028'DEN İTİBAREN VERİ MERKEZİ YATIRIMLARI YAVAŞLAYABİLİR”
Demokratların yönetim politikaları, yüksek faizler ve Çin'e yönelik ağırlaşan yaptırımların birleşmesinin küresel veri merkezi yatırımlarını etkileyebileceğini belirten Kaymaz, şu değerlendirmede bulundu:
“Demokratların yönetim politikaları, yüksek faizler ve özellikle ABD'nin Çin'e yönelik ağırlaşan yaptırımlarının aynı anda birleşmesi, 2028 yılından itibaren küresel veri merkezi inşaatının öngörülen hızda artmamasına yol açabilecek ciddi bir baskı oluşturmaktadır. Çin talebinin ortadan kalkması, ABD'deki veri merkezi sektörünü önemli ölçüde yavaşlatmaktadır. Bu faktörler küresel piyasalardaki satış baskısına neden olmaktadır.”