Ünlü film gerçek oluyor: Muhalifleri daha konuşmadan bulacaklar
Yeni ortaya çıkan belgelere göre, Çinli bir teknoloji şirketi vatandaşların çevrimiçi faaliyetlerini, konum verilerini ve davranış kalıplarını analiz ederek gelecekte ortaya çıkabilecek muhalefeti öngörecek yapay zeka araçları geliştiriyor.
Çin'de sızdırılan şirket belgeleri, muhalefete baskıyı artıracak yapay zeka destekli yeni nesil gözetim teknolojilerinin geliştirildiğini ortaya koydu.
Araştırmacılara göre, devletle bağlantılı teknoloji şirketi Geedge Networks, vatandaşların internet kullanımı, seyahat hareketleri, sosyal ilişkileri ve çevrimiçi davranışlarını analiz ederek gelecekte muhalif tutum sergileme ihtimali bulunan kişileri önceden belirlemeyi amaçlayan sistemler üzerinde çalışıyor.
Belgelerde yer alan bilgilere göre söz konusu teknoloji yalnızca geçmiş davranışları izlemekle kalmıyor, aynı zamanda bireylerin ileride siyasi hoşnutsuzluk veya muhalefet eğilimi gösterip göstermeyeceğini tahmin etmeye çalışıyor.
ÜNLÜ FİLM GERÇEK OLUYOR
Uzmanlar, bu yaklaşımın Tom Cruise'un başrolünde olduğu ünlü bilim kurgu filmi "Minority Report"taki "suç işlenmeden önce müdahale" konseptine benzediğine dikkat çekiyor.
Araştırmacılar, sistemin konum verileri, internet kullanım alışkanlıkları ve sosyal ağ ilişkilerinden yararlanarak davranış profilleri oluşturduğunu belirtiyor.
İnsan hakları savunucuları ise böyle bir teknolojinin ifade özgürlüğü ve mahremiyet üzerinde ciddi riskler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Çin'in son yıllarda yapay zekayı gözetim ve sansür mekanizmalarına daha fazla entegre ettiği biliniyor. Daha önce yayımlanan çeşitli araştırmalar ve medya raporları, yapay zeka destekli sistemlerin çevrimiçi içerik denetimi, risk puanlaması ve "öngörücü polislik" uygulamalarında kullanıldığını ortaya koymuştu.
İddialara konu olan şirket ve Çinli yetkililer tarafından henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Ancak uzmanlar, bu tür teknolojilerin Çin sınırlarının ötesine ihraç edilmesi halinde küresel ölçekte dijital haklar ve sivil özgürlükler açısından yeni tartışmaların gündeme gelebileceğini belirtiyor.